Soru 1
Çatalhöyük’te evlerin giriş kapısının damda olmasının nedenleri neler olabilir?
Örnek cevap / çözüm yolu
Evlerin giriş kapılarının damda yer almasının temel nedenleri şunlardır:
- Güvenlik ve Savunma: Dışarıdan gelebilecek vahşi hayvanlara ve olası tehlikelere karşı korunma sağlama amacı taşır.
- Mimari Yapı ve Yerleşim: Evlerin bitişik nizamda inşa edilmiş olması ve aralarında sokak bulunmaması nedeniyle binalara girişler çatı üzerindeki açıklıklardan merdivenle sağlanmıştır.
- İklimsel Koruma: Dış duvarlarda kapı açıklığı bırakılmayarak iç mekânın emniyeti ve yalıtımı hedeflenmiştir.
Metindeki kanıtlara göre yerleşim yerinde evlerin bitişik yapılması ve sokağın bulunmaması, damdan girişi zorunlu ve güvenli bir mimari çözüm haline getirmiştir.
Soru 2
Çatalhöyük’te söz konusu bitki ve hayvan türlerinin tercihinde etkili olan faktörler neler olabilir?
Örnek cevap / çözüm yolu
Bitki ve hayvan türlerinin tercihinde etkili olan temel faktörler şunlardır:
- Coğrafi ve İklim Koşulları: Verimli toprak yapısı ile bölge ikliminin buğday, arpa ve yulaf gibi tahılların yetiştirilmesine elverişli olması.
- Evcilleştirilmeye Uygunluk: Keçi ve koyun gibi hayvanların kolay evcilleştirilebilmesi, et ve süt gibi temel gıda ihtiyaçlarını karşılaması.
- Geçim ve Beslenme İhtiyacı: Avcı-toplayıcılıktan tarım ve hayvancılığa geçiş sürecinde süreklilik sağlayan besin kaynaklarına ihtiyaç duyulması.
Metinde geçen “verimli topraklar”, “toprağı ekip biçerek tarımla uğraşmak” ve “evcilleştirdikleri hayvanları beslemek” ifadeleri bu tercihin iklim, coğrafya ve beslenme ihtiyacına dayandığını göstermektedir.
Soru 3
Çatalhöyük yerleşim yeri yapısıyla günümüz şehirlerinin genel yapısını mukayese ettiğinizde ne gibi benzerlikler ve farklılıklar görülebilir? Açıklayınız.
Örnek cevap / çözüm yolu
Benzerlikler:
- İnsanların toplu halde bir arada yaşaması ve yerleşik kent düzeninin kurulmuş olması.
- Evlerde yaşam alanı (ana oda) ve yiyecek depolama alanı (kiler/yan oda) gibi işlevsel bölümlerin bulunması.
- Üretim, zanaat ve günlük yaşam ihtiyaçlarına yönelik araç-gereç kullanımının varlığı.
Farklılıklar:
- Ulaşım ve Sokak Düzeni: Çatalhöyük’te sokak neredeyse yokken ve ulaşım damlar üzerinden sağlanırken; günümüz şehirlerinde gelişmiş sokak, cadde ve ulaşım ağları bulunur.
- Bina Girişleri: Çatalhöyük’te evlere damdaki kapılardan merdivenle girilirken; günümüz binalarında girişler zemin kattan veya ana giriş kapılarından yapılır.
- Ölü Gömmü Gelenekleri: Çatalhöyük’te vefat eden kişiler oda tabanlarının altına gömülürken; günümüz şehirlerinde mezarlıklar yerleşim alanından ayrı özel bölgelerde yer alır.
Metinde yer alan evlerin bitişik yapısı, sokak bulunmaması ve ölülerin ev içine gömülmesi detayları günümüz şehir yapısıyla belirgin farkları ortaya koymaktadır.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 80 · 
Tarih Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 82 →