Soru 12
Örnek cevap / çözüm yolu
Tabloda yer verilen Orta Çağ devletlerinin ordu yapılarının temel özellikleri şunlardır:
- Tang Hanedanlığı: Piyadeler çoğunluğu oluşturmakla birlikte tarıma elverişli alanlarda askerî tarım toplulukları kurulmuş ve Türk atlılarına benzeyen özel hafif süvariler seçilmiştir.
- Sâsânîler: Süvariler piyadeden üstün tutulmuş ve daha yüksek maaş almıştır. Askerlere ikta olarak arazi bağışlanmıştır.
- Doğu Roma: Askerî güç ağırlıklı olarak atlı birliklere dayanmış, Anadolu’da teçhizatlı çiftçi askerlerin yer aldığı thema sistemi uygulanmıştır.
- Göktürk ve Uygurlar: Barışta günlük işlerini yapan halk, savaş zamanı topyekûn seferber olmuştur. Kadınlar da ordu kumanda edebilmiş ve savaşlara katılmıştır.
- Hz. Peygamber Dönemi: Düzenli bir ordu bulunmayıp Müslüman olan herkes asker sayılmıştır. Gönüllülük esastır; öncü ve yan birlikleri süvariler oluşturmuştur.
- Emeviler: Ordu piyade ve süvarilerden oluşur. Başlangıçta çoğunluk Arap iken sınırlar genişledikçe farklı milletler askere alınmış, mevali askerler Arap askerlerden daha az maaş almıştır.
Tablodaki her devletin asker kaynağı, teşkilat yapısı ve sosyo-ekonomik ordu düzeni doğrudan metindeki kanıtlara dayandırarak açıklanmıştır.
Soru 13
Örnek cevap / çözüm yolu
Tablodaki devletlerin ordu yapılarındaki benzerlik ve farklılıklar şu şekildedir:
-
Benzerlikler:
- Süvari (atlı) birlikler tüm devletlerde önemli bir yere sahiptir ve ordunun etkin gücünü oluşturur.
- Ordu ve üretim/toprak arasında doğrudan bağ kurulmuştur (Tang’da askerî tarım toplulukları, Sâsânî’de ikta sistemi, Doğu Roma’da thema sistemi).
-
Farklılıklar:
- Asker alma ve katılım: Göktürk ve Uygurlarda topyekûn halk seferberliği ve kadınların aktif katılımı görülürken; Hz. Peygamber Dönemi’nde gönüllülük esası, Doğu Roma ve Tang’da ise toprağa bağlı çiftçi-asker modelleri uygulanmıştır.
- Maaş ve sosyal ayrım: Sâsânîlerde süvariler piyadelerden; Emevilerde ise Arap askerler mevalilerden daha fazla maaş alarak sınıfsal/etnik farklılıklar barındırmıştır.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 248 · 
Tarih Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 250 →