Sayfa rehberi
Bu sayfada farklı medeniyetlerin ve tarihi dönemlerin adalet anlayışını açıklayan 5 adet kaynak metin yer almaktadır. Sayfada doğrudan yazılı yanıt gerektiren bir soru veya etkinlik alanı bulunmamakta; metinler sayfa 213’te yer alan tablonun doldurulmasına zemin hazırlamaktadır.
Sayfa içeriği ve metinlerin analizi
1. Hz. Ömer Dönemi Adalet Anlayışı:
Hz. Ömer’in mevsime bağlı temyiz mahkemesi kurması, kadı kararlarını denetlemesi ve kadılara gönderdiği hukuk talimatnamesi anlatılmaktadır. Davalarda statü farkı gözetilmeksizin herkesin eşit tutulması, hakimin tarafsızlığı, hukuki hatadan dönülmesinin gerekliliği ve yargılama sırasında sükûnet ile ciddiyetin korunması vurgulanmaktadır.
2. Kök Türk Devleti ve Töre:
Orhun Kitabeleri’nde geçen töre kavramı incelenmektedir. Töre hükümlerinin şartlara göre değişebilen kısımları bulunsa da “könilik” (adalet), “uzluk” (iyilik), “tüzlük” (eşitlik) ve “kişilik” (insanlık) ilkelerinin kesinlikle değiştirilemez temel ilkeler olduğu ifade edilmektedir.
3. Sâsâni Devleti’nde Adalet:
Sâsâni idaresinde adalet mekanizmasının devletin sürekliliği ve toplumsal düzen için temel unsur olarak görüldüğü aktarılmaktadır. Hükümdarın adil olması, reaya (halk) arasında adaleti uygulayarak toplumsal birliği sağlama görevi açıklanmaktadır.
4. Ömer b. Abdülaziz Dönemi Uygulamaları:
Emeviler döneminde Ömer b. Abdülaziz’in muhalif gruplara, mevali anlayışına ve gayrimüslimlere karşı adil yönetimi ele alınmaktadır. Geçmişte yapılan haksızlıkların giderilmesi, el konulan malların iade edilmesi ve mevali ile Arap toplumunun eşit kabul edilmesi işlenmektedir.
5. Bizans İdaresi ve İslam Adaletinin Karşılaştırılması:
Bizans İmparatorluğu’nun eyaletlerdeki baskıcı ve ağır vergi/yönetim uygulamaları sebebiyle bölge halkının gördüğü zarar ile İslam ordularının bölgeye gelmesiyle sağlanan huzur, güven ve adil yönetim anlayışı karşılaştırılmaktadır.
Öğrenci çalışma adımları
- Sayfadaki beş farklı metni dikkatlice okuyunuz.
- Metinlerde vurgulanan adalet, eşitlik, hukuk kuralları ve hakkaniyet kavramlarını not ediniz.
- Sayfa 213’teki değerlendirme tablosunu doldurmak üzere incelediğiniz medeniyetlerden birini seçiniz.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 211 · 
Tarih Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 213 →