Soru 1
Metne göre Eski Çağ’da Mezopotamya’da yaşayan bir zanlı, suçsuzluğunu kanıtlamak için neler yapmalıdır?
Kısa cevap
Zanlı, suçsuzluğunu kanıtlamak için nehre atlamalı veya dalmalı; suyun yüzeyinde kalmayı ya da istenen mesafeyi (örneğin 80 kulaç) boğulmadan yüzerek tamamlamayı başarmalıdır. Metne göre soylular kendi yerlerine vekillerini (nedime, anne vb.) de suya gönderebilmektedir.
Çözüm kontrolü
Kaynak A ve Kaynak B metinlerindeki görsel kanıtlara göre nehir bir tür “yüksek hâkim” kabul edilmiştir. Su üstünde kalmak veya nehirden sağ çıkmak, tanrısal bir masumiyet delili sayılmıştır.
Soru 2
Sizce Kaynak B’de anlatılan davada adalet sağlanmış mıdır? Gerekçeleriyle açıklayınız.
Örnek cevap / çözüm yolu
Hayır, adalet sağlanmamıştır. Gerekçeleri şunlardır:
- Nesnel Kanıt Eksikliği: Haklılık ya da suçsuzluk mantıklı delillere, tanıklara veya araştırmaya değil; kişinin yüzme yeteneğine ve fiziksel dayanıklılığına bağlanmıştır.
- Eşitsizlik: Soylu kişilerin suçlandıklarında kendi yerlerine başkalarını (nedimelerini veya annelerini) suya gönderebilmeleri yargı önünde eşitlik ilkesine aykırıdır.
- Masum İnsanların Zarar Görmesi: Dava sonucunda haklılığı test edilen kadınlar boğularak yaşamını yitirmiştir.
Çözüm kontrolü
Hukukta adalet; eşitlik, somut delil ve akılcı yargılama ile sağlanır. Metindeki “su sınavı” (doğaüstü yargılama) usulü, rasyonel kanıtlara dayanmadığı için adil bir sonuç üretmemiştir.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 110 · 
Tarih Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 112 →