Soru 1
Kısa cevap
- Tuz ruhu: Yaklaşık pH 1; asidiktir.
- Yüzey temizleyici: Yaklaşık pH 7; nötrdür.
- Çamaşır suyu: Yaklaşık pH 10; baziktir.
Kısa çözüm-kontrol: pH değeri 7’den küçük olan maddeler asidik, pH değeri 7 olan maddeler nötr, pH değeri 7’den büyük olan maddeler baziktir.
Soru 2
Örnek cevap / çözüm yolu
Doğal taşın yüzey rengini etkileme sırası en yüksekten en düşüğe doğru tuz ruhu > çamaşır suyu > yüzey temizleyici şeklindedir.
Tuz ruhu asidik bir maddedir ve doğal taşın yapısındaki kalsiyum karbonat bileşiği ile kimyasal değişime girerek yüzeyde aşınmaya ve belirgin renk değişimine yol açar. Çamaşır suyu bazik özelliği nedeniyle yüzey rengini bir miktar etkileyebilir. Nötr yüzey temizleyicinin etkisi ise en azdır.
Kısa çözüm-kontrol: Grafik 1’de tuz ruhuna ait sütun, orijinal yüzey rengine göre en büyük değişimi göstermektedir. Çamaşır suyu daha az, yüzey temizleyici ise çok az değişim oluşturmuştur.
Soru 3
Örnek cevap / çözüm yolu
- a) Tuz ruhu kullanılmış olabilir. Doğal taş yüzeyindeki belirgin aşınma, asidik olan tuz ruhunun kalsiyum karbonatla tepkimeye girmesiyle açıklanabilir.
- b) Çamaşır suyu kullanılmış olabilir. Taşın yüzey rengindeki değişim, bazik çamaşır suyunun yüzeyi etkilemesiyle ilişkilendirilebilir.
- c) Yüzey temizleyici kullanılmış olabilir. Yüzeydeki değişimin çok az olması, ürünün nötr pH’a yakın olmasıyla uyumludur.
Kısa çözüm-kontrol: Grafiklerde tuz ruhunun kütle ve yüzey rengi üzerinde en belirgin etkiyi yaptığı, çamaşır suyunun daha çok renk değişimi oluşturduğu, yüzey temizleyicinin ise en az etkiyi gösterdiği görülür.
Soru 4
Örnek cevap / çözüm yolu
Tuz ruhu kullanılan doğal taşın kütlesi 100 birimden 98 birime düştüğü için doğal taşta yüzde 2 aşınma meydana gelmiştir.
Doğal taşın temel bileşiği olan kalsiyum karbonat, tuz ruhundaki hidroklorik asitle kimyasal değişime girer. Tepkime sonucunda suda çözünebilen kalsiyum klorür, karbondioksit gazı ve su oluşur. Karbondioksit gazının ortamdan uzaklaşması ve katı kalsiyum karbonatın çözünmesi taşın kütlesinin azalmasına neden olur.
CaCO₃(k) + 2HCl(suda) → CaCl₂(suda) + CO₂(g) + H₂O(s)
Kısa çözüm-kontrol: Başlangıç kütlesinin 100 birim, son kütlenin 98 birim olması 2 birimlik azalma olduğunu gösterir. Bu azalma, başlangıç kütlesinin yüzde 2’sidir. Tuz ruhu aşındırıcı olduğundan gözlük ve eldiven kullanılmalı, çamaşır suyuyla kesinlikle karıştırılmamalıdır.
Soru 5
Örnek cevap / çözüm yolu
Doğal taş yüzeylerin temizliğinde nötr pH’a yakın, asit içermeyen ve doğal taş için üretilmiş yüzey temizleyiciler seçilmelidir. Özellikle tuz ruhu gibi asidik maddeler kullanılmamalıdır. Güçlü bazik maddeler olan çamaşır suları da yüzey rengini etkileyebileceği için dikkatli kullanılmalıdır.
Nötr özellikteki temizleyiciler, doğal taşın yapısındaki kalsiyum karbonat bileşiğiyle belirgin bir kimyasal değişime girmez. Böylece taşın yüzey renginin ve kütlesinin korunmasına yardımcı olur.
Kısa çözüm-kontrol: Grafiklerde yüzey temizleyicinin doğal taşın renginde ve kütlesinde en az değişime neden olduğu görülmektedir.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 94 · 
Kimya Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 96 →