Soru 1
Örnek cevap / çözüm yolu
Periyodik tablonun aynı grubunda yukarıdan aşağıya inildikçe atom numarası, dolayısıyla proton ve elektron sayısı artar. Ancak yeni elektron katmanlarının eklenmesi atom yarıçapını büyütür. İç katmanlardaki elektronların perdeleme etkisi de arttığından, çekirdeğin en dıştaki elektronu çekme etkisi zayıflar.
Bu nedenle grupta aşağı doğru inildikçe en dış elektron atomdan daha kolay koparılır ve 1. iyonlaşma enerjisi azalır.
Kısa kontrol: Örneğin 1. grupta lityumdan potasyuma doğru atom yarıçapı artar; iyonlaşma enerjisi azalır.
Soru 2
Örnek cevap / çözüm yolu
Aynı periyotta soldan sağa gidildikçe proton sayısı artar. Elektronlar aynı ana enerji düzeyine eklendiği için perdeleme etkisi çok büyük bir değişim göstermez. Bu yüzden çekirdeğin değerlik elektronlarını çekme gücü, yani etkin çekirdek yükü artar.
Etkin çekirdek yükünün artması atom yarıçapının küçülmesine yol açar. Elektron çekirdeğe daha güçlü bağlandığı için atomdan elektron koparmak zorlaşır. Buna bağlı olarak 1. iyonlaşma enerjisi genel olarak soldan sağa artar.
Kısa kontrol: 2. periyotta lityumdan neona doğru iyonlaşma enerjisinin genel eğilimi artıştır.
Soru 3
Örnek cevap / çözüm yolu
- gruptaki berilyum ve magnezyum atomlarının değerlik elektron dizilimleri sırasıyla 2s^2 ve 3s^2 şeklindedir. Bu atomlarda s alt kabuğu doludur ve bu düzenli yapı kararlıdır. Bu nedenle 2. grup atomlarından elektron koparmak görece zordur.
Bir sonraki element olan bor veya alüminyumda koparılan elektron p alt kabuğundadır. p orbitallerindeki elektronlar s orbitallerindeki elektronlara göre daha yüksek enerjili olduğundan çekirdekten daha kolay koparılır. Bu nedenle berilyumdan bora ve magnezyumdan alüminyuma geçerken iyonlaşma enerjisinde beklenen artış yerine azalma görülür.
Kısa kontrol: Be atomunun iyonlaşma enerjisi B atomundan, Mg atomunun iyonlaşma enerjisi de Al atomundan daha yüksektir.
Soru 4
Örnek cevap / çözüm yolu
- grup dışında iyonlaşma enerjisinde düzensizliğe neden olan grup 5A grubu, yani 15. gruptur. Bu gruptaki azot ve fosfor atomlarının değerlik elektron dizilimleri sırasıyla 2s^2 2p^3 ve 3s^2 3p^3 biçimindedir.
p alt kabuğunun yarı dolu olması atomlara ek kararlılık sağlar. Bu kararlı elektron dizilimindeki bir elektronu koparmak daha fazla enerji gerektirir. Bu nedenle 5A grubu atomlarının iyonlaşma enerjileri, kendilerinden sonra gelen 6A grubu atomlarının iyonlaşma enerjilerinden daha yüksek olabilir.
Kısa kontrol: Azotun iyonlaşma enerjisi oksijenden, fosforun iyonlaşma enerjisi de kükürtten daha yüksektir.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 82 · 
Kimya Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 84 →