Soru 1
Örnek cevap / çözüm yolu
Nötr bir atom elektron vererek katyon oluşturduğunda atom yarıçapı küçülür. Proton sayısı değişmez, fakat elektron sayısı azalır. Böylece çekirdekteki protonların kalan elektronlara uyguladığı çekim göreceli olarak artar; ayrıca elektronlar arası itme azalır. Bu nedenle elektron bulutu çekirdeğe daha çok yaklaşır.
Kısa çözüm-kontrol: Katyonun elektron sayısı nötr atomdan az, proton sayısı aynıdır; bu yüzden katyon yarıçapı daha küçüktür.
Soru 2
Örnek cevap / çözüm yolu
Nötr bir atom elektron alarak anyon oluşturduğunda atom yarıçapı büyür. Proton sayısı değişmez, fakat elektron sayısı artar. Elektronlar arasındaki itme kuvveti arttığı için elektron bulutu genişler. Çekirdeğin her bir elektrona uyguladığı çekim göreceli olarak azalır.
Kısa çözüm-kontrol: Anyonun elektron sayısı nötr atomdan fazla, proton sayısı aynıdır; bu nedenle anyon yarıçapı daha büyüktür.
Soru 3
Örnek cevap / çözüm yolu
İzoelektronik tanecikler ve yarıçap sıralamaları şöyledir:
- Li^+ ve Be^{2+} taneciklerinin her birinde 2 elektron vardır. Yarıçap sırası: Li^+ > Be^{2+}.
- F^-, Na^+ ve Mg^{2+} taneciklerinin her birinde 10 elektron vardır. Yarıçap sırası: F^- > Na^+ > Mg^{2+}.
- Cl^-, K^+ ve Ca^{2+} taneciklerinin her birinde 18 elektron vardır. Yarıçap sırası: Cl^- > K^+ > Ca^{2+}.
İzoelektronik atom ve iyonlarda elektron sayısı aynı olmasına rağmen proton sayıları farklıdır. Proton sayısı arttıkça çekirdeğin elektronlara uyguladığı çekim artar ve tanecik yarıçapı küçülür.
Kısa çözüm-kontrol: Görselde verilen yarıçaplar da bu sıralamaları doğrular; örneğin F^- için 136\ \text{pm}, Na^+ için 95\ \text{pm} ve Mg^{2+} için 65\ \text{pm} verilmiştir.
Soru 4
Örnek cevap / çözüm yolu
a) Bir anyonun yarıçapı oluştuğu atomun yarıçapından büyüktür çünkü atom elektron aldığında elektron sayısı ve elektronlar arası itme artar.
b) Bir katyonun yarıçapı oluştuğu atomun yarıçapından küçüktür çünkü atom elektron verdiğinde elektronlar arası itme azalır ve çekirdeğin kalan elektronlara çekimi göreceli olarak artar.
c) İzoelektronik atom ve iyonlarda proton sayısı büyük olanın yarıçapı daha küçük olur.
ç) Ne, F^- ve Mg^{2+} atom ve iyonlarının yarıçapları F^- > Ne > Mg^{2+} şeklinde sıralanır çünkü bu taneciklerin elektron sayısı eşittir; proton sayısı F^- tan Ne ye ve Mg^{2+} ye doğru arttıkça çekim artar ve yarıçap küçülür.
Kısa çözüm-kontrol: F^-, Ne ve Mg^{2+} taneciklerinin her birinde 10 elektron bulunur. Proton sayıları sırasıyla 9, 10 ve 12 olduğundan en büyük yarıçap F^- ye, en küçük yarıçap Mg^{2+} ye aittir.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 81 · 
Kimya Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 83 →