Soru 1
Tablodaki iyonlarda proton sayısı ile elektron sayısı farkı ve iyon yükü arasındaki örüntüyü belirleyiniz.
Örnek cevap / çözüm yolu
İyon yükü, proton sayısı ile elektron sayısı arasındaki farka bağlıdır.
- Proton sayısı elektron sayısından fazlaysa iyon pozitif yüklüdür ve katyondur.
- Elektron sayısı proton sayısından fazlaysa iyon negatif yüklüdür ve anyondur.
- Proton ve elektron sayıları eşitse tanecik yüksüz, yani nötrdür.
- Proton ve elektron sayıları arasındaki farkın büyüklüğü, iyon yükünün sayısal değerini verir.
Örneğin proton sayısı elektron sayısından 2 fazla olan iyonun yükü 2+; elektron sayısı proton sayısından 3 fazla olan iyonun yükü 3− olur.
Kısa kontrol: Protonlar pozitif, elektronlar negatif yüklü olduğundan yük hesabı proton sayısından elektron sayısının çıkarılmasıyla yapılır.
Soru 2
Anyon ve katyon oluşumuna ilişkin genel kuralı proton sayısı, elektron sayısı, en yüksek enerji düzeyi elektronları ve orbitallerle ilişkilendirerek açıklayınız.
Örnek cevap / çözüm yolu
Nötr bir atomda proton ve elektron sayıları eşittir. Atom, daha kararlı bir elektron dizilimine ulaşmak için en yüksek enerji düzeyindeki elektronlarını verebilir veya boş orbitallere elektron alabilir.
- Atom elektron verdiğinde proton sayısı değişmez, elektron sayısı azalır. Böylece proton sayısı elektron sayısından büyük olur ve atom katyon oluşturur.
- Atom elektron aldığında proton sayısı değişmez, elektron sayısı artar. Böylece elektron sayısı proton sayısından büyük olur ve atom anyon oluşturur.
- Verilen ya da alınan elektron sayısı, iyonun yükünün büyüklüğünü belirler.
- İyon oluşurken amaç genellikle en dış enerji düzeyini soy gazların kararlı elektron düzenine benzetmektir.
Kısa kontrol: Elektron kaybeden atomun yükü pozitif, elektron alan atomun yükü negatiftir; atomun proton sayısı ise iyonlaşma sırasında değişmez.
Soru 3
Be ve O atomlarından iyon oluşturunuz.
Kısa cevap
-
Be atomu: Be atomunun elektron dizilimi 1s² 2s²’dir. En yüksek enerji düzeyindeki 2 elektronu verir:
Be → Be²⁺ + 2e⁻
Be²⁺ iyonunun elektron dizilimi 1s² olur. Bu iyon He ile aynı elektron dizilimine sahiptir.
-
O atomu: O atomunun elektron dizilimi 1s² 2s² 2p⁴’tür. En dış orbitalini tamamlamak için 2 elektron alır:
O + 2e⁻ → O²⁻
O²⁻ iyonunun elektron dizilimi 1s² 2s² 2p⁶ olur. Bu iyon Ne ile aynı elektron dizilimine sahiptir.
Kısa kontrol: Be iki elektron verdiği için 2+ yüklü katyon, O iki elektron aldığı için 2− yüklü anyon oluşturur.
Soru 4
İyon oluşumuyla ilgili verilen bilimsel bilgilerden yararlanarak etkinlik sonundaki genelleme tablosunu doldurunuz.
Örnek cevap / çözüm yolu
| İyon oluşumuna yönelik oluşturulan genellemeler | Bilimsel bilgiler sonucunda değişen genelleme | Genelleme oluştururken fark edilemeyen noktalar |
|---|---|---|
| Atomlar kararlı olmak için elektron alır veya verir. Elektron veren atom katyon, elektron alan atom anyon oluşturur. | Elektron alışverişi rastgele gerçekleşmez. Atomlar çoğunlukla en dış enerji düzeylerindeki elektronları kullanarak kendilerine en yakın soy gaz elektron düzenine ulaşır. | İyon oluşurken proton sayısı değişmez; yalnızca elektron sayısı değişir. Bu nedenle elementin türü değişmez, yalnızca yükü değişir. |
| İyon yükü, alınan veya verilen elektron sayısına bağlıdır. | Bir atom soy gaz düzenine ulaştıktan sonra ek elektron vermek ya da almak daha fazla enerji gerektirebilir. | Elektronlar, iyonun sahip olduğu toplam elektron sayısına göre orbitallere nötr atomlardaki yerleşim kurallarına uygun biçimde yerleşir. |
Kısa kontrol: K atomu 1 elektron vererek K⁺, Cl atomu 1 elektron alarak Cl⁻ oluşturur. Her iki iyon da 18 elektrona ulaşarak Ar atomunun elektron dizilimine benzer bir düzene sahip olur.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 75 · 
Kimya Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 77 →