9. Sınıf Kimya Ders Kitabı Sayfa 75 Cevapları ve Çözümleri (2025-2026)

Soru 1

Örnek cevap / çözüm yolu

Tablodaki proton ve elektron sayıları aşağıdaki gibidir:

Atom / İyon Proton sayısı Elektron sayısı
\mathrm{F} 9 9
\mathrm{F^-} 9 10
\mathrm{S} 16 16
\mathrm{S^{2-}} 16 18
\mathrm{N} 7 7
\mathrm{N^{3-}} 7 10
\mathrm{Na} 11 11
\mathrm{Na^+} 11 10
\mathrm{Ca} 20 20
\mathrm{Ca^{2+}} 20 18
\mathrm{Al} 13 13
\mathrm{Al^{3+}} 13 10

Atomların proton sayısı, atom numarasına eşittir ve iyon oluşurken değişmez. Negatif yüklü iyonlar elektron alır; bu nedenle elektron sayıları proton sayısından fazladır. Pozitif yüklü iyonlar elektron verir; bu nedenle elektron sayıları proton sayısından azdır.

Örüntü: Ametal atomları elektron alarak anyon oluşturur. Metal atomları elektron vererek katyon oluşturur. İyon oluşumunda elektron dizilimi değişirken çekirdekteki proton sayısı sabit kalır.

Kısa kontrol: \mathrm{F^-} iyonu, nötr \mathrm{F} atomundan 1 elektron; \mathrm{Al^{3+}} iyonu ise nötr \mathrm{Al} atomundan 3 elektron farklıdır.

Soru 2

Örnek cevap / çözüm yolu

Atomlar iyon oluştururken en yüksek enerji düzeylerindeki elektron sayılarını kararlı hâle getirecek biçimde değiştirir.

  • \mathrm{F} atomunun en yüksek enerji düzeyinde 7 elektron vardır. 1 elektron alarak \mathrm{F^-} olur ve bu düzeyde 8 elektrona ulaşır.
  • \mathrm{S} atomunun en yüksek enerji düzeyinde 6 elektron vardır. 2 elektron alarak \mathrm{S^{2-}} olur ve en dış düzeyinde 8 elektrona ulaşır.
  • \mathrm{N} atomunun en yüksek enerji düzeyinde 5 elektron vardır. 3 elektron alarak \mathrm{N^{3-}} olur ve en dış düzeyinde 8 elektrona ulaşır.
  • \mathrm{Na} atomunun en yüksek enerji düzeyinde 1 elektron vardır. Bu elektronu vererek \mathrm{Na^+} olur. Dıştaki enerji düzeyi ortadan kalkar; yeni en yüksek enerji düzeyinde 8 elektron bulunur.
  • \mathrm{Ca} atomunun en yüksek enerji düzeyinde 2 elektron vardır. Bu elektronları vererek \mathrm{Ca^{2+}} olur. Yeni en yüksek enerji düzeyinde 8 elektron bulunur.
  • \mathrm{Al} atomunun en yüksek enerji düzeyinde 3 elektron vardır. Bu elektronları vererek \mathrm{Al^{3+}} olur. Yeni en yüksek enerji düzeyinde 8 elektron bulunur.

Örüntü: Anyon oluşurken atom elektron alır ve en yüksek enerji düzeyindeki elektron sayısı genellikle 8 olur. Katyon oluşurken atom dış enerji düzeyindeki elektronlarını verir; geride kalan en dış enerji düzeyi genellikle 8 elektronlu olur.

Kısa kontrol: Verilen iyonların tamamında en dış enerji düzeyindeki elektron sayısı $8$dir.

Soru 3

Örnek cevap / çözüm yolu

İyonların elektron dizilimleri soy gaz atomlarının elektron dizilimleriyle karşılaştırıldığında:

  • \mathrm{F^-}, \mathrm{N^{3-}}, \mathrm{Na^+} ve \mathrm{Al^{3+}} iyonlarının her birinde 10 elektron vardır. Bu iyonların elektron dizilimi \mathrm{Ne} atomunun elektron dizilimine benzer.
  • \mathrm{S^{2-}} ve \mathrm{Ca^{2+}} iyonlarının her birinde 18 elektron vardır. Bu iyonların elektron dizilimi \mathrm{Ar} atomunun elektron dizilimine benzer.

Örüntü: Atomlar iyon oluştururken elektron alıp vererek soy gazların kararlı elektron düzenine ulaşma eğilimindedir. Bu nedenle birçok iyonun elektron sayısı bir soy gaz atomunun elektron sayısına eşit olur.

Kısa kontrol: \mathrm{Na^+} iyonunda 10 elektron bulunduğu için elektron dizilimi \mathrm{Ne} ile; \mathrm{Ca^{2+}} iyonunda 18 elektron bulunduğu için \mathrm{Ar} ile aynıdır.


Kitapta kolayca gezin

← Önceki sayfa: 74 · :blue_book: Kimya Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 76 →