Soru 4
Kısa cevap
Fasulye fidelerinde endüstriyel üretim ve kirli su nedeniyle arsenik, nikel ve kobalt gibi ağır metallere rastlanabilir.
- Arsenik, fizyolojik bozukluklara, büyüme ve gelişme geriliğine, fotosentezin durmasına yol açabilir.
- Nikel, çimlenmeyi geciktirebilir; fizyolojik bozukluklara ve gelişme geriliğine neden olabilir.
- Kobalt, protein eksikliğine, enzim etkinliğinin azalmasına, yaprak kaybına ve renk solmasına neden olabilir.
Kontrol: Bu maddeler birer elementtir. Toprakta veya suda fazla miktarda bulunmaları, fasulye bitkisinin madde alışverişini ve büyümesini olumsuz etkiler.
Soru 5
Kısa cevap
Fasulye bitkisi besin zincirine katılırsa ağır metaller insanlara taşınabilir. Arsenik; depresyon, nörolojik etkiler, solunum yolu tahrişi ve kanser riskiyle ilişkilidir. Nikel; alerjik reaksiyonlara, cilt tahrişine ve kanser riskine yol açabilir. Kobalt ise DNA hasarı ve kanser riski oluşturabilir.
Kontrol: Kirleticiler bitkinin kök, gövde veya yapraklarında birikebilir. Bu nedenle kirlenmiş alanda yetişen fasulyeler tüketilmeden önce güvenliğinin analiz edilmesi gerekir.
Soru 6
Örnek cevap / çözüm yolu
- Kirletici: Kobalt
- Kirletici türü: Ağır metal
- Fitoremediasyon yöntemi: Fitoekstraksiyon
- Kullanılan bitki: Hindistan hardalı
Hindistan hardalı, topraktaki kobalt gibi ağır metal kirleticileri kökleriyle alıp bitki dokularında biriktirebilir. Kirleticiyi biriktiren bitkiler hasat edilerek kontrollü biçimde uzaklaştırılmalıdır; bu bitkiler besin olarak kullanılmamalıdır.
Kontrol: Fitoekstraksiyon, kirleticiyi topraktan bitkiye taşıdığı için kirleticinin topraktan uzaklaştırılmasına uygundur.
Soru 7
Örnek cevap / çözüm yolu
Önerinin geçerliliği için uygulamadan önce ve sonra toprak, nehir suyu ve fasulye bitkisinden numuneler alınır. Numunelerdeki ağır metal miktarları laboratuvarda ölçülür. Fitoremediasyon uygulanan alanın sonuçları, uygulama yapılmayan benzer bir kontrol alanıyla karşılaştırılır.
Ayrıca ölçümler belirli aralıklarla tekrarlanır; kobalt ve diğer ağır metal miktarlarının kabul edilebilir düzeyin altına inip inmediği incelenir.
Kontrol: Kirletici miktarı azalıyor, bitkilerin büyümesi düzeliyor ve kirletici başka alanlara taşınmıyorsa yöntemin etkili olduğu söylenebilir.
Soru 8
Örnek cevap / çözüm yolu
Tarladaki ağır metal kirliliği toprağın verimini, bitkilerin gelişimini ve karasal yaşamı olumsuz etkiler. Bu durum sürdürülebilirliğin 15. Hedefi olan karasal ekosistemlerin korunmasıyla çelişir.
Fitoekstraksiyonla ağır metallerin topraktan uzaklaştırılması, toprağın iyileşmesine ve canlıların korunmasına katkı sağlayabilir. Ancak çözümün sürdürülebilir olması için boya fabrikasının atık sularını arıtması, kirletici kaynağının durdurulması, kirli bitkilerin güvenli biçimde bertaraf edilmesi ve alanın düzenli izlenmesi gerekir.
Kontrol: Yalnızca kirlenmiş toprağı temizlemek yeterli değildir; yeni kirleticilerin nehre ve toprağa karışması da önlenmelidir.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 267 · 
Kimya Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 269 →