9. Sınıf Kimya Ders Kitabı Sayfa 221 Cevapları ve Çözümleri (2025-2026)

Soru 1

Kısa cevap

PCl₃ Lewis nokta yapısı: Fosfor merkez atomdur. Fosfor, üç klor atomuyla üç tekli bağ yapar; fosfor üzerinde bir ortaklanmamış elektron çifti bulunur. Her klor atomunda üç ortaklanmamış elektron çifti vardır.

          ..
       :Cl:
          |
:Cl: — P: — :Cl:

Her :Cl: gösterimindeki klor atomunun çevresinde toplam üç yalnız elektron çifti bulunur.

H₂S Lewis nokta yapısı: Kükürt merkez atomdur. Kükürt iki hidrojen atomuyla tekli bağ yapar ve üzerinde iki ortaklanmamış elektron çifti bulunur.

   ..
H—S—H
   ..

Kısa çözüm-kontrol: P atomunun 5, Cl atomunun 7, S atomunun 6 ve H atomunun 1 değerlik elektronu vardır. PCl₃’te P ve Cl atomları oktete ulaşır. H₂S’de S atomu oktete, her H atomu ise 2 elektrona ulaşır.

Soru 2

Örnek cevap / çözüm yolu

A önermesi yanlıştır. Hidrojen atomu yalnızca bir bağ yapabildiği için H içeren bileşiklerde merkez atom olamaz. Örneğin H₂S molekülünde merkez atom S atomudur; H atomları uçta bulunur.

B önermesi doğrudur. Merkez atom üzerindeki ortaklanmamış değerlik elektron çiftleri, bağ elektron çiftlerini iter. Bu itmeler molekülün uzaydaki şeklini değiştirir. Örneğin H₂S’de S atomunun iki yalnız elektron çifti olduğundan molekül doğrusal değildir.

C önermesi yanlıştır. Oktet kuralında birçok atom kararlı olmak için çevresinde 8 elektron bulundurur. Ancak H atomu istisnadır; H atomu 2 elektrona ulaştığında kararlı olur. Bu nedenle moleküldeki bütün atomların çevresine 8 nokta yazılmaz.

Kısa çözüm-kontrol: Lewis nokta yapısı çizilirken merkez atom seçilir, bağlar oluşturulur ve elektronlar dağıtılır. H atomu merkezde yer almaz ve duet kuralına uyar.

Soru 3

Örnek cevap / çözüm yolu

Örnek molekül: NH₃

   ..
H—N—H
   |
   H

Azot atomu merkez atomdur. Azotun üzerinde bir ortaklanmamış elektron çifti, üç H atomuyla yaptığı üç tekli bağ vardır.

Bu molekül, H atomunun merkez atom olmadığını gösterir. Ayrıca N atomundaki ortaklanmamış elektron çifti molekülün şeklini etkiler. Azot atomu çevresinde 8 elektrona ulaşırken her H atomu 2 elektrona ulaşır.

Kısa çözüm-kontrol: N atomunun 5, üç H atomunun toplam 3 değerlik elektronu vardır. Üç bağ oluşturulduktan sonra kalan iki elektron N atomu üzerinde yalnız çift olarak bulunur. Böylece N oktete, H atomları duete ulaşır.


Kitapta kolayca gezin

← Önceki sayfa: 220 · :blue_book: Kimya Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 222 →