Soru 1
Kısa cevap
Deneyin amacı: Sıvı cinsinin, metal para üzerinde dökülmeden durabilen damla sayısına ve damlaların biçimine etkisini inceleyerek sıvıların yüzey gerilimlerini karşılaştırmaktır.
Kontrol: Aynı koşullarda farklı sıvılar kullanılarak damla sayıları karşılaştırılır. Böylece değişimin sıvı cinsinden kaynaklandığı anlaşılır.
Soru 2
Kısa cevap
Malzemeler: Aynı büyüklükte metal paralar, damlalıklar, su, etil alkol, etilen glikol, gliserin, beherglaslar, ince cam boru veya büyüteç, eldiven ve laboratuvar önlüğü.
Güvenlik: Etil alkol yanıcıdır; ısı ve açık alevden uzak tutulmalıdır. Sıvılarla çalışırken eldiven ve önlük kullanılmalı, sıvılar ağızla çekilmemeli ve deney sonunda eller yıkanmalıdır.
Soru 3
Örnek cevap / çözüm yolu
Bağımlı değişken: Metal para üzerinde dökülmeden durabilen damla sayısı ve damlaların biçimi.
Bağımsız değişken: Kullanılan sıvının cinsi.
Kontrol değişkenleri: Metal paranın büyüklüğü ve temizliği, damlalığın ucu, damlatma yüksekliği, damlaların eklenme hızı, ortam sıcaklığı, sıvı miktarı ve deneme sayısı sabit tutulmalıdır.
Kontrol: Yalnız sıvı cinsi değiştirilirse, damla sayısındaki farkın sıvıların molekülleri arasındaki çekim kuvveti ve yüzey gerilimiyle ilişkisi incelenebilir.
Soru 4
Örnek cevap / çözüm yolu
- Metal parayı temizleyip kurulayın ve düz bir zemine yerleştirin.
- Bir sıvıyı damlalıkla paranın ortasına, damlalar taşana kadar yavaşça ekleyin; damla sayısını kaydedin. Her sıvı için işlemi üç kez tekrarlayın.
- Her sıvının üç denemedeki damla sayılarının ortalamasını hesaplayın ve ortalamaları karşılaştırın.
Kontrol: Her denemede aynı para, aynı damlalık ve aynı damlatma biçimi kullanılmalıdır.
Soru 5
Örnek cevap / çözüm yolu
Gözlem tablosuna su, etil alkol, etilen glikol ve gliserin için yapılan üç denemedeki gerçek damla sayıları yazılmalıdır. Her sıvının ortalama damla sayısı, üç denemedeki damla sayılarının toplamının üçe bölünmesiyle bulunur.
Kontrol: Bir sıvı için damlalar erken taşarsa para yeniden temizlenip kurutulmalı; o sıvı için üç deneme aynı koşullarda tamamlanmalıdır. Görselde deney ölçümleri verilmediği için tabloya sayı yazılmamalıdır.
Soru 6
Örnek cevap / çözüm yolu
Bağımsız değişken olan sıvı cinsi değiştirildiğinde damlaların biçimi ve büyüklüğü değişebilir. Yüzey gerilimi yüksek sıvılar, molekülleri arasındaki çekim kuvveti daha belirgin olduğu için daha yuvarlak ve kabarık damlalar oluşturma eğilimindedir. Yüzey gerilimi daha düşük sıvılar ise daha kolay yayılabilir.
Kontrol: Bu karşılaştırma için metal paranın yüzeyinin temiz ve kuru olması gerekir.
Soru 7
Örnek cevap / çözüm yolu
Moleküller arası çekim kuvveti arttıkça sıvının yüzey gerilimi genellikle artar. Yüzey gerilimi yüksek olan sıvı, para üzerinde daha fazla damlanın bir arada durmasını sağlayabilir. Bu nedenle aynı koşullarda daha fazla damla tutan sıvının molekülleri arasındaki çekim kuvvetinin daha güçlü olduğu sonucuna ulaşılabilir.
Kontrol: Damla sayısı; damlalık ucu, damlatma hızı ve metal para yüzeyinden de etkilenebileceği için bu değişkenler sabit tutulmalıdır.
Soru 8
Örnek cevap / çözüm yolu
Her sıvının ortalama damla sayısı karşılaştırılır. Aynı metal para ve aynı damlalık kullanıldığında ortalama damla sayısı daha fazla olan sıvının yüzey gerilimi daha yüksektir. Ortalama damla sayısı daha az olan sıvının yüzey gerilimi ise daha düşüktür.
Kontrol: Sıvılar, deneyde elde edilen ortalama damla sayıları büyükten küçüğe sıralanarak yüzey gerilimleri karşılaştırılmalıdır.
Soru 9
Örnek cevap / çözüm yolu
Diğer grupların kullandığı yöntemlerle; sıvı cinsi, metal para, damlalık ve deneme sayısı bakımından karşılaştırma yapılır. Kontrol değişkenleri benzer tutulduysa sıvıların yüzey gerilimi sıralamasının benzer olması beklenir. Farklı sonuçlar; damlalık ucunun farklı olması, paranın ıslak veya kirli olması, damlatma hızının değişmesi ya da sıcaklık farklarından kaynaklanabilir.
Kontrol: Sonuçlar değerlendirilirken yalnız damla sayısı değil, damlaların yayılma ve kabarma biçimleri de birlikte dikkate alınmalıdır.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 207 · 
Kimya Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 209 →