Soru 1
Örnek cevap / çözüm yolu
Suyun yüzey gerilimi 72\ \text{dyn/cm}, civanın yüzey gerilimi ise 480\ \text{dyn/cm}'dir. Suyun yüzey gerilimi daha düşük olduğundan su tanecikleri arasındaki çekim, cam ile su arasındaki çekime göre daha kolay aşılır. Bu nedenle su cam yüzeyde yayılır ve yüzeyi ıslatır.
Cıvanın yüzey gerilimi çok daha yüksektir. Cıva tanecikleri arasındaki kohezyon kuvveti güçlü olduğu için cıva damla hâlini korur, cam üzerinde yayılmaz ve yüzeyi ıslatmaz.
Kısa çözüm-kontrol: Görselde suyun yayılması ve cıvanın küresel damla şeklinde kalması, cıvanın yüzey geriliminin sudan daha büyük olduğunu destekler.
Soru 2
Kısa cevap
Yüzey gerilimi fazla olan sıvılarda, sıvının kendi tanecikleri arasındaki etkileşim yani kohezyon, cam ile sıvı arasındaki etkileşimden yani adezyondan daha fazladır.
Kısa çözüm-kontrol: Kohezyon kuvveti baskın olduğunda sıvı tanecikleri birbirinden ayrılmak istemez. Bu nedenle sıvı yüzey üzerinde yayılmak yerine damla biçimini korur. Cıva bunun bir örneğidir.
Soru 3
Örnek cevap / çözüm yolu
Kılcallık, sıvının ince bir boruda yükselmesi veya alçalmasıdır. Bu olayda yüzey gerilimi ile birlikte adezyon ve kohezyon kuvvetleri etkilidir.
Suda cam ile su arasındaki adezyon, su tanecikleri arasındaki kohezyondan daha etkilidir. Bu nedenle su cam tüpte yükselir ve sıvı yüzeyi içbükey görünür.
Cıvada ise cıva tanecikleri arasındaki kohezyon ve yüzey gerilimi daha baskındır. Cıva camı ıslatmadığı için tüpte alçalır ve sıvı yüzeyi dışbükey görünür.
Kısa çözüm-kontrol: Görselde H_2O seviyesinin tüp içinde yükselmesi, Hg seviyesinin ise tüp içinde alçalması bu açıklamayla uyumludur. Cıva zehirli bir madde olduğundan cıva içeren deneylerde doğrudan temas edilmemeli ve uygun güvenlik önlemleri alınmalıdır.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 199 · 
Kimya Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 201 →