Soru 1
Kısa cevap
Saf suda moleküller arasında hidrojen bağı, dipol-dipol etkileşimi ve London kuvvetleri bulunur. Etanol molekülleri arasında da hidrojen bağı, dipol-dipol etkileşimi ve London kuvvetleri vardır. Aseton molekülleri arasında ise başlıca dipol-dipol etkileşimi ve London kuvvetleri görülür; asetonun kendi molekülleri arasında hidrojen bağı oluşmaz.
Çözüm-kontrol: Su ve etanol moleküllerinde oksijene bağlı hidrojen atomu bulunduğundan hidrojen bağı kurulabilir. Asetonda oksijen atomu bulunmasına rağmen oksijene bağlı hidrojen atomu yoktur.
Soru 2
Kısa cevap
Sıvıların moleküller arası etkileşim kuvvetleri genel olarak şu şekilde sıralanır:
su > etanol > aseton
Çözüm-kontrol: Suda her molekül daha fazla ve daha güçlü hidrojen bağı kurabildiği için etkileşim en kuvvetlidir. Etanolde hidrojen bağı vardır ancak hidrokarbon kısmı nedeniyle suya göre daha sınırlıdır. Asetonda hidrojen bağı bulunmadığından etkileşimleri daha zayıftır.
Soru 3
Örnek cevap / çözüm yolu
Moleküller arası etkileşim kuvveti arttıkça sıvının kaynama sıcaklığı da artar. Çünkü sıvı taneciklerinin birbirinden uzaklaşarak gaz hâline geçebilmesi için bu çekim kuvvetlerinin yenilmesi gerekir. Etkileşim kuvveti güçlü olan maddelerin kaynaması için daha fazla enerji gerekir.
Bu nedenle kaynama sıcaklıklarının da genel olarak su > etanol > aseton biçiminde olması beklenir.
Çözüm-kontrol: Su güçlü hidrojen bağları nedeniyle en yüksek kaynama sıcaklığına sahiptir. Asetonun moleküller arası çekimi daha zayıf olduğundan daha düşük sıcaklıkta kaynar. Kaynama fiziksel bir değişimdir; yeni bir madde oluşmadığı için kimyasal değişim gerçekleşmez.
Soru 4
Örnek cevap / çözüm yolu
Tahminim, suyun en yüksek; etanolün orta; asetonun ise en düşük kaynama sıcaklığına sahip olacağı yönündedir. Deneyde termometre ile kaynama anındaki sıcaklıklar kaydedilir ve bu sıralama ile karşılaştırılır.
Tahmin ile gözlem arasında farklılık oluşursa bunun nedenleri sıvıların saf olmaması, termometrenin doğru yerleştirilmemesi, sıcaklık okumadaki gecikme, ısıtıcının eşit ısıtmaması veya ortam basıncının deniz seviyesinden farklı olması olabilir. Deney, gözlük ve eldiven kullanılarak, öğretmen gözetiminde ve ortam havalandırılarak yapılmalıdır; etanol ve aseton yanıcı maddelerdir.
Çözüm-kontrol: Deney verileri, moleküller arası etkileşim kuvveti arttıkça kaynama sıcaklığının arttığı tahminini destekliyorsa tahmin tutarlıdır.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 178 · 
Kimya Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 180 →