Soru 1
Örnek cevap / çözüm yolu
Şırınganın ucu kapalıyken piston çekilirse şırınganın iç hacmi artar ve içindeki basınç azalır. Basınç azalınca yaklaşık 50\,^\circ\mathrm{C} sıcaklıktaki suyun kaynama noktası düşer; su içinde gaz kabarcıkları oluşabilir ve su kaynamaya başlayabilir.
Kısa kontrol: Kaynama, yalnızca sıcaklığın artmasıyla değil, dış basıncın azalmasıyla da gerçekleşebilir.
Soru 2
Örnek cevap / çözüm yolu
Şırınganın ucu kapatılıp piston çekildiğinde su içinde kabarcıklar oluştuğu ve suyun kaynamaya benzer biçimde buharlaştığı gözlemlenir. Piston bırakıldığında ya da iç basınç arttığında kabarcıklar azalabilir veya kaybolabilir.
Kısa kontrol: Oluşan kabarcıklar, basınç azaldığında sıvı taneciklerinin gaz hâline geçmesini gösterir. Bu olayda yeni bir madde oluşmadığı için kimyasal değişim değildir.
Soru 3
Kısa cevap
Piston çekildiğinde şırınganın hacmi artar, içindeki basınç azalır. Çünkü aynı miktardaki gaz ve su buharı daha büyük bir hacme yayılır; taneciklerin şırınga duvarlarına çarpma sıklığı azalır.
Kısa kontrol: Hacim arttıkça basınç azalır.
Soru 4
Örnek cevap / çözüm yolu
Şırıngadaki su yaklaşık 50\,^\circ\mathrm{C} sıcaklıkta olmasına rağmen piston çekilince kaynamaya başlamıştır. Bunun nedeni, hacmin artmasıyla şırınga iç basıncının azalmasıdır. Basınç azalınca suyun kaynama sıcaklığı da düşmüştür.
Deneyin amacı: Dış basıncın sıvıların kaynama sıcaklığına etkisini gözlemlemek ve basınç azaldıkça kaynama sıcaklığının düştüğünü belirlemektir.
Kısa kontrol: Sıvının kaynaması sırasında madde hâl değiştirir; su moleküllerinin yapısı değişmediğinden kimyasal değişim gerçekleşmez.
Soru 5
Örnek cevap / çözüm yolu
Tahminim, piston çekildiğinde basınç azaldığı için suyun daha düşük sıcaklıkta kaynayacağı yönündeydi. Gözlemde kabarcıkların oluşması bu tahminle uyumludur. Tahmin ile gözlem arasında farklılık varsa bunun nedeni suyun başlangıç sıcaklığının, şırınganın tam sızdırmaz olmamasının veya pistonun farklı hızlarda çekilmesinin basıncı etkilemesi olabilir.
Kısa kontrol: Sonuçlar sınıf arkadaşlarının gözlemleriyle karşılaştırılırken deney koşullarındaki farklılıklar dikkate alınmalıdır.
Soru 6
Örnek cevap / çözüm yolu
Saf su, etanol ve asetonun kaynama sıcaklıkları farklıdır. Saf su molekülleri arasında güçlü hidrojen bağları bulunduğu için kaynama sıcaklığının en yüksek olması beklenir. Etanolde de hidrojen bağı vardır; ancak bu etkileşim suya göre daha zayıf olduğundan kaynama sıcaklığı suyun sıcaklığından daha düşüktür. Aseton molekülleri arasında baskın olarak dipol-dipol etkileşimleri bulunduğundan kaynama sıcaklığının en düşük olması beklenir.
Beklenen sıralama: saf su > etanol > aseton.
Kısa kontrol: Aynı dış basınçta moleküller arası etkileşim kuvveti arttıkça sıvının kaynaması için gereken sıcaklık artar. Etanol ve aseton yanıcı maddeler olduğundan deney yalnızca elektrikli ısıtıcı kullanılarak ve öğretmen gözetiminde yapılmalıdır.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 177 · 
Kimya Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 179 →