Soru 2
Örnek cevap / çözüm yolu
Aynı etkileşim türüne sahip kristal katılar, tanecikleri arasında benzer çekim kuvvetleri bulunduğu için benzer fiziksel özellikler gösterir. Tanecikleri bir arada tutan kuvvet güçlendikçe erime noktası ve sertlik genellikle artar.
- İyonik katılarda zıt yüklü iyonlar arasındaki güçlü iyonik bağ nedeniyle erime noktası yüksektir; katılar sert, kırılgan ve yalıtkandır.
- Moleküler katılarda moleküller arası kuvvetler daha zayıf olduğundan erime noktası düşüktür; genellikle yumuşak ve yalıtkandır.
- Kovalent katılarda atomlar güçlü kovalent bağlarla bağlı olduğundan erime noktası yüksektir; genellikle sert ve yalıtkandır.
- Metalik katılarda metalik bağ ve serbest hareket edebilen elektronlar bulunduğundan iletkenlik ve parlaklık görülür. Erime noktası ile sertlik metalin türüne göre değişebilir.
Kısa kontrol: Kristal katının fiziksel özellikleri, taneciklerin türüne ve aralarındaki bağın ya da çekim kuvvetinin gücüne bağlıdır.
Soru 3
Örnek cevap / çözüm yolu
İyonik Katı:
- Pozitif ve negatif iyonların düzenli dizilmesiyle oluşur.
- Tanecikler arasında güçlü iyonik bağ vardır.
- Erime noktaları yüksektir.
- Sert ve kırılgandır.
- Katı hâlde elektrik akımını iletmez.
Moleküler Katı:
- Moleküllerin düzenli dizilmesiyle oluşur.
- Moleküller arasında dipol-dipol, hidrojen bağı veya London kuvvetleri bulunur.
- Erime noktaları genellikle düşüktür.
- Genellikle yumuşaktır.
- Elektrik akımını iletmez.
Kovalent Katı:
- Atomların üç boyutlu ağ yapısında kovalent bağlarla bağlanmasıyla oluşur.
- Kovalent bağlar güçlüdür.
- Erime noktaları yüksektir.
- Genellikle serttir.
- Genellikle elektrik akımını iletmez.
Metalik Katı:
- Metal atomları ve serbest hareket edebilen elektronlardan oluşur.
- Tanecikler arasında metalik bağ bulunur.
- Parlak ve elektrik iletkenidir.
- Yumuşak veya sert olabilir.
- Erime noktası metalin türüne göre düşük ya da yüksek olabilir.
Kısa kontrol: İyonik, moleküler, kovalent ve metalik katılar; tanecik türleri, bağları ve fiziksel özellikleri bakımından birbirinden ayrılır.
Soru 4
Örnek cevap / çözüm yolu
Katı türleri ve kristal katılardaki etkileşim türünün niteliklere etkisine yönelik oluşturulan genellemeler:
Kristal katılarda tanecikler düzenli bir yapı oluşturur. Tanecikleri bir arada tutan bağ veya çekim kuvveti güçlendikçe katının erime noktası ve sertliği genellikle artar. İyonik ve kovalent katılar güçlü bağlara sahip oldukları için çoğunlukla yüksek erime noktalıdır. Moleküler katılarda tanecikler arası kuvvetler daha zayıf olduğundan erime noktası daha düşüktür. Metalik katılarda serbest elektronlar, elektrik iletkenliği ve parlaklık sağlar.
Bilimsel bilgiler sonucunda değişen genelleme:
Başlangıçta bütün kristal katıların sert ve yüksek erime noktalı olduğu düşünülebilir. Ancak moleküler katıların düşük erime noktalı ve yumuşak olabildiği; metalik katıların ise türüne göre yumuşak veya sert, düşük ya da yüksek erime noktalı olabildiği anlaşılır.
Genellemeleri oluştururken fark edilmemiş noktalar:
Metalik katıların iletkenliği, metal atomlarının değerlik elektronlarının yapı içinde serbestçe hareket edebilmesinden kaynaklanır. Ayrıca bütün kovalent katılar aynı iletkenlik özelliğine sahip değildir; örneğin grafit elektrik iletebilir. Bu nedenle katıların özellikleri yalnızca bağın adına değil, taneciklerin yapısına ve dizilişine de bağlıdır.
Kısa kontrol: Tablodaki örnekler, kristal katıların özelliklerinin tanecik türü, bağ çeşidi ve tanecik düzeniyle ilişkili olduğunu gösterir.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 164 · 
Kimya Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 166 →