9. Sınıf Kimya Ders Kitabı Sayfa 155 Cevapları ve Çözümleri (2025-2026)

Soru 1

Örnek cevap / çözüm yolu

Kalıcı dipole sahip moleküllerde, elektronegatifliği daha büyük olan atom \delta^-; hidrojen atomu ise \delta^+ olur. Tablodaki işaretlemeler şöyledir:

  • 1 numaralı etkileşim: F_2 apolar olduğundan kalıcı dipol taşımaz. HF molekülünde H\,\delta^+, F\,\delta^- olur.
  • 2 numaralı etkileşim: NH_3 içinde N\,\delta^-, H\,\delta^+; H_2O içinde O\,\delta^-, H\,\delta^+ olur. Etkileşen uçlar N\,\delta^- ile H\,\delta^+ uçlarıdır.
  • 3 numaralı etkileşim: H_2O içinde O\,\delta^-, H\,\delta^+; NH_3 içinde N\,\delta^-, H\,\delta^+ olur. Etkileşen uçlar O\,\delta^- ile H\,\delta^+ uçlarıdır.
  • 4 numaralı etkileşim: Her iki H_2O molekülünde O\,\delta^- ve H\,\delta^+ bulunur. Etkileşen uçlar bir moleküldeki O\,\delta^- ile diğer moleküldeki H\,\delta^+ uçlarıdır.
  • 5 numaralı etkileşim: Her iki HF molekülünde H\,\delta^+ ve F\,\delta^- bulunur. Etkileşen uçlar F\,\delta^- ile H\,\delta^+ uçlarıdır.
  • 6 numaralı etkileşim: Her iki H_2S molekülünde S\,\delta^- ve H\,\delta^+ bulunur. Etkileşen uçlar S\,\delta^- ile H\,\delta^+ uçlarıdır.
  • 7 numaralı etkileşim: Her iki HCl molekülünde H\,\delta^+ ve Cl\,\delta^- bulunur. Etkileşen uçlar Cl\,\delta^- ile H\,\delta^+ uçlarıdır.
  • 8 numaralı etkileşim: HF molekülünde H\,\delta^+, F\,\delta^-; HCl molekülünde H\,\delta^+, Cl\,\delta^- olur. Etkileşen uçlar F\,\delta^- ile H\,\delta^+ uçlarıdır.
  • 9 numaralı etkileşim: Her iki NH_3 molekülünde N\,\delta^- ve H\,\delta^+ bulunur. Etkileşen uçlar N\,\delta^- ile H\,\delta^+ uçlarıdır.

Kısa kontrol: Aynı element atomlarından oluşan F_2 molekülünde elektronlar eşit paylaşıldığından kalıcı dipol oluşmaz. Farklı atomların oluşturduğu polar bağlarda ise elektron yoğunluğu elektronegatifliği yüksek atoma yaklaşır.

Soru 2

Kısa cevap

6, 7 ve 8 numaralı etkileşimler dipol-dipol etkileşimidir.

Kısa kontrol: Bu etkileşimlerde polar moleküllerin \delta^+ ve \delta^- uçları birbirini çeker. H_2S, HCl ve HF ile HCl arasındaki etkileşimler hidrojen bağı koşullarını sağlamadığından dipol-dipol olarak sınıflandırılır.

Soru 3

Örnek cevap / çözüm yolu

Dipol-dipol etkileşiminin oluşmasını sağlayan ölçüt, atomlar arasındaki elektronegatiflik farkıdır. Elektronegatiflik farkı arttıkça bağdaki elektronlar daha elektronegatif atoma yaklaşır; böylece molekülde \delta^+ ve \delta^- uçları oluşur.

Örneğin HCl molekülünde elektronegatiflik farkı:

\Delta EN = 3{,}16 - 2{,}20 = 0{,}96

Bu nedenle HCl bağında elektronlar Cl atomuna daha yakındır. Molekülde H\,\delta^+ ve Cl\,\delta^- uçları oluşur. Bir HCl molekülünün Cl\,\delta^- ucu, başka bir HCl molekülünün H\,\delta^+ ucunu çeker. Bu çekim dipol-dipol etkileşimidir.

Kısa kontrol: Dipol-dipol etkileşimi için moleküllerin kalıcı dipole sahip, yani polar olması gerekir.


Kitapta kolayca gezin

← Önceki sayfa: 154 · :blue_book: Kimya Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 156 →