Soru 1
Örnek cevap / çözüm yolu
Kavram haritası aşağıdaki ilişkilerle oluşturulabilir:
- Termodinamik; ısı, sıcaklık, iç enerji, enerji, ısı iletimi, hâl değişimi, titreşim ve termometre kavramlarını inceler.
- Sıcaklık, bir maddenin taneciklerinin ortalama hareketi ve titreşimiyle ilişkilidir. Sıcaklık ölçülen bir fiziksel büyüklüktür; birimi günlük kullanımda °C olabilir.
- Termometre, sıcaklığı ölçmek için kullanılan ölçme aracıdır.
- İç enerji, maddenin taneciklerinin hareket enerjileri ile tanecikler arası etkileşimlerden kaynaklanan enerjilerin toplamıdır.
- Isı, sıcaklıkları farklı maddeler arasında aktarılan enerjidir.
- Isı iletimi, ısının sıcaklığı yüksek maddeden sıcaklığı düşük maddeye aktarılmasıdır.
- Hâl değişimi sırasında madde ısı alabilir veya verebilir; bu süreçte sıcaklık her zaman değişmeyebilir.
- Taneciklerin titreşimi arttıkça iç enerji ve genellikle sıcaklık artar.
Kısa kontrol: Isı bir enerji aktarımıdır; sıcaklık ise termometre ile ölçülen fiziksel büyüklüktür. Bu iki kavram aynı anlamda kullanılmamalıdır.
Soru 2
Örnek cevap / çözüm yolu
Metinlerde ısı ve sıcaklıkla ilgili kavramların geçtiği cümleler belirlenir. Bilimsel olarak doğru kullanılmayan ifadeler düzeltilir.
Bilimsel kullanımı doğru olan cümleler:
- Ortalama sıcaklığın en yüksek olduğu yıllardan söz edilen cümle.
- En yüksek hava sıcaklığının 49{,}5\ ^\circ\mathrm{C} olarak ölçüldüğünü belirten cümle.
- En düşük hava sıcaklığının -46{,}4\ ^\circ\mathrm{C} olduğunu belirten cümle.
- Termometrelerin hava sıcaklığını 40\ ^\circ\mathrm{C} gösterdiğini belirten cümle.
- Soğuk su altında bekletilince elin sıcaklığının düştüğünü belirten cümle.
Düzeltilmiş cümleler:
-
“Artan vücut ısısını düşürmek için başıma ve vücuduma su tuttu.” cümlesi şöyle düzeltilir:
“Artan vücut sıcaklığını düşürmek için başıma ve vücuduma su tuttu.”
-
“Vücut ısımın $39\ ^\circ\mathrm{C}$’a kadar çıktığını öğrendim.” cümlesi şöyle düzeltilir:
“Vücut sıcaklığımın $39\ ^\circ\mathrm{C}$’a kadar çıktığını öğrendim.”
-
“Öğle vakti metalin ısısının havadan çok daha fazla olabileceğini hiç düşünmemiştim.” cümlesi şöyle düzeltilir:
“Öğle vakti metalin sıcaklığının havanın sıcaklığından çok daha fazla olabileceğini hiç düşünmemiştim.”
-
“Korkulukları tuttuğum anda metalin ısısı elimi yaktı.” cümlesi şöyle düzeltilir:
“Korkulukları tuttuğum anda metalin sıcaklığı elimden daha yüksek olduğu için metalden elime ısı aktarımı oldu ve elim yandı.”
Kısa kontrol: Sıcaklık termometreyle ölçülür ve birimi ^\circ\mathrm{C} olabilir. Isı ise sıcaklık farkı nedeniyle gerçekleşen enerji aktarımıdır; sıcaklığın birimiyle ifade edilmez.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 208 · 
Fizik Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 210 →