Soru 1
Örnek cevap / çözüm yolu
Isıtılan bir maddenin sıcaklığı sürekli artmaz; çünkü madde hâl değiştirirken aldığı enerji sıcaklığı artırmak yerine tanecikler arasındaki bağları zayıflatmak veya koparmak için kullanılır. Bu süreçte maddenin iç enerjisi artar, ancak sıcaklık bir süre sabit kalabilir.
Kısa kontrol: Sıcaklık, taneciklerin ortalama hareket enerjisiyle ilişkilidir. Hâl değişiminde enerji, taneciklerin düzenini değiştirmeye harcanır.
Soru 2
Örnek cevap / çözüm yolu
Tahtadan yapılmış bankı tercih ederim. Metal ve tahta aynı ortamda bulunsa da metal ısıyı daha iyi iletir. Vücudumun enerjisi metale daha hızlı aktarılacağı için metal bank daha soğuk hissedilir. Tahta ise ısı iletimi daha zayıf olan bir maddedir.
Kısa kontrol: Bankların sıcaklığı benzer olabilir; hissedilen soğukluk, ısı iletiminin hızına bağlıdır.
Soru 3
Örnek cevap / çözüm yolu
Araç lastiği ile kar arasındaki sürtünme sırasında hareket enerjisinin bir bölümü ısı enerjisine dönüşür. Temas yüzeyindeki sıcaklık artınca kar eriyebilir.
Kısa kontrol: Burada enerji yok olmaz; hareketle ilişkili enerji, sürtünme etkisiyle ısıya dönüşür.
Soru 4
Kısa cevap
-
Katıdan sıvıya geçiş: Erime
-
Sıvıdan katıya geçiş: Donma
-
Gazdan sıvıya geçiş: Yoğuşma
-
Sıvıdan gaza geçiş: Buharlaşma
-
Katıdan gaza geçiş: Süblimleşme
-
Gazdan katıya geçiş: Kırağılaşma
Kısa kontrol: Okların yönü hâl değişiminin başlangıç ve bitiş hâllerini gösterir. Örneğin katıdan sıvıya yönelen ok erimeyi, gazdan katıya yönelen ok kırağılaşmayı ifade eder.
Soru 5
Örnek cevap / çözüm yolu
Zihin haritasının merkezine termodinamik konusu yazılabilir. Kavramlar şu şekilde ilişkilendirilebilir:
- Isı, sıcaklıkları farklı maddeler arasında aktarılan enerjidir.
- Sıcaklık, bir termometre ile ölçülen fiziksel büyüklüktür.
- Termometre, sıcaklık ölçmek için kullanılır.
- Enerji, bir sistemde değişime neden olabilen büyüklüktür.
- İç enerji, maddenin taneciklerinin hareket ve etkileşimlerinden kaynaklanan enerjidir.
- Titreşim, taneciklerin hareketlerinden biridir ve iç enerjiyle ilişkilidir.
- Isı iletimi, enerjinin maddeler arasında aktarılma yollarından biridir.
- Hâl değişimi, ısı alışverişiyle katı, sıvı ve gaz hâlleri arasında gerçekleşebilir.
Kısa kontrol: Zihin haritasında sıcaklık ile termometre, ısı ile enerji, enerji ile iç enerji, iç enerji ile titreşim ve ısı ile hâl değişimi arasında bağlantılar kurulmalıdır.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 207 · 
Fizik Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 209 →