Soru 1
Kısa cevap
| Durum | Akışkanın sürati | Akışkanın boru çeperlerine yaptığı basınç |
|---|---|---|
| Akışkanın geçtiği borunun kesit alanı artarsa | Azalır. | Artar. |
| Akışkanın geçtiği borunun kesit alanı azalırsa | Artar. | Azalır. |
Akışkanın geçtiği kesit alanı küçüldüğünde, aynı miktardaki akışkanın geçebilmesi için akış sürati artar. Bernoulli ilkesine göre süratin arttığı bölgede basınç azalır.
Soru 2
Örnek cevap / çözüm yolu
Öğretmenin verdiği örnekler ve izlenen dijital içeriklerde ortak özellik, hareket eden hava gibi bir akışkanın sürati değiştiğinde basıncının da değişmesidir. Akışkanın süratinin arttığı bölgelerde basınç azalır; bu basınç farkı cisimlere kuvvet uygular.
Ortak olmayan özellikler ise olayların sonuçlarıdır: Bazı örneklerde cisim yukarı doğru hareket eder, bazılarında havalanma engellenir, bazılarında ise hareketin yönü değişir. Dijital içerikteki her örnek için akışkanın hızlandığı bölge, basıncın azaldığı bölge ve oluşan kuvvetin yönü ayrı ayrı belirlenerek karşılaştırma yapılır.
Soru 3
Kısa cevap
| Örnek | Havaya kaldırma | Havalanmasını engelleme | Yön değiştirme |
|---|---|---|---|
| Fırtınalı havalarda çatıların uçması | ✓ | ||
| Sprey püskürtücüler | ✓ | ||
| Hızla hareket eden araçların yakınındaki nesneleri çekmesi | ✓ | ||
| Yelkenli teknelerde kullanılan yelken | ✓ | ||
| Yarış arabalarının arka kanatları | ✓ |
Her olayda basınç farkı bir kuvvet oluşturur. Kuvvet bir vektör olduğu için yönü, cismin hareketini ya da dengesini etkiler.
Soru 4
Kısa cevap
-
Fırtınalı havalarda çatıların uçmasında, çatı üzerindeki havanın sürati artar. Bu durum çatıya etki eden hava basıncını azaltır. Açık havanın çatı yüzeyinde oluşturduğu dış basınç evin içindeki hava basıncından daha düşük olduğu için çatı uçabilir.
-
Sprey püskürtücülerde, dar alandan geçen havanın basıncı azalır.
-
Hızla hareket eden araçların yakınındaki nesneleri çekmesinde, araçların arasında kalan hava moleküllerinin sürati artar. Bu durum araçların arasındaki hava basıncının azalmasına neden olur. Açık hava basıncı, araçların arasında kalan havanın basıncından daha yüksek olduğu için araçlar birbirine doğru çekilir.
-
Yelkenli teknelerde rüzgârın sürati arttıkça yelkene uygulanan hava basıncı azalır. Yelkenin diğer tarafındaki hava basıncı daha yüksek olduğundan yelkenlinin ilerlemesine yardımcı olur.
-
Yarış arabalarının arka kanatları hava moleküllerinin süratini artırır. Bu sayede alt taraftan arabaya etki eden hava basıncı azalır. Rüzgârlıkların üst kısmına etki eden açık hava basıncı daha yüksek olduğu için araba süratle giderken havalanmaz.
Boşluklarda kullanılan fiziksel büyüklükler sürat ve basınçtır; süratin birimi \text{m/s}, basıncın birimi \text{Pa} olarak ifade edilir.
Soru 5
Örnek cevap / çözüm yolu
Bu soruda öğretmenin açıklamasında verilen bilgiler esas alınmalıdır. Açıklamayı dinlerken Bernoulli ilkesi dışında belirtilen etkenler kısa notlar hâlinde yazılır; örneğin uçağa etki eden kuvvetlerin yönleri, kanadın havayı yönlendirmesi ve uçağın hareketiyle ilgili açıklamalar birbirinden ayrılır.
Cevap yazılırken yalnız öğretmenin anlattığı etkenler sıralanmalı; her etkenin uçağın havalanmasına veya uçuşunu sürdürmesine nasıl katkı sağladığı, kuvvetin yönü belirtilerek açıklanmalıdır.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 186 · 
Fizik Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 188 →