Soru 1
Kısa cevap
Karekodu bir telefon ya da tablet kamerasıyla okutunuz. Açılan ekranda BAŞLAT düğmesine basarak simülasyonu açınız.
Kısa çözüm-kontrol açıklaması: Karekodun yönlendirdiği dijital içerik görselde yer almadığı için simülasyon sonucu çıkarılmaz. Simülasyon açıldığında ekrandaki yönergeler sırayla uygulanmalıdır.
Soru 2
Kısa cevap
Simülasyondaki küçük delikli bahçe hortumunu inceleyiniz. Sürgüyü hareket ettirerek hortumun uç kısmındaki kesit alanını sırasıyla A, A/2 ve A/4 olacak biçimde değiştiriniz.
Kısa çözüm-kontrol açıklaması: Kesit alanı bir fiziksel büyüklüktür. Sürgü her değiştirildiğinde seçilen kesit alanının ekranda doğru göründüğü kontrol edilmelidir.
Soru 3
Kısa cevap
Simülasyonu başlatınız; her kesit alanı için akışkanın süratini ve deliklerden çıkan suyun yüksekliğini gözlemleyip tabloya yazınız. Sürat için simülasyonda verilen birimi, su yüksekliği için de ekranda gösterilen birimi aynen kullanınız.
Kısa çözüm-kontrol açıklaması: Görselde simülasyonun sayısal ölçme sonuçları bulunmadığından tabloya sayı yazılmaz. Her satıra, aynı kesit alanına ait sürat ve yükseklik değerleri birlikte kaydedilmelidir.
Soru 4
Örnek cevap / çözüm yolu
Hortumun ucu sıkıldığında kesit alanı küçülür. Borudan belirli sürede geçen su miktarı korunacağı için suyun akış sürati artar. Suyun çıkış sürati arttığında su daha uzağa ulaşır.
Kısa çözüm-kontrol açıklaması: Kesit alanı küçüldükçe süratin artması, süreklilik ilişkisiyle uyumludur: A_1v_1=A_2v_2. Burada kesit alanı ile sürat ters yönlü değişir.
Soru 5
Örnek cevap / çözüm yolu
Hortumun uç kısmı tamamen kapanmadan biraz daha sıkılırsa kesit alanı daha da azalır ve suyun akış sürati daha da artar.
Kısa çözüm-kontrol açıklaması: Aynı akış için kesit alanı küçüldüğünde akışkanın sürati artar. Sürat, yönü olmayan bir fiziksel büyüklüktür; suyun hareket yönü ise akış doğrultusundadır.
Soru 6
Örnek cevap / çözüm yolu
Deliklerden çıkan suyun farklı yüksekliklere ulaşmasının nedeni, deliklerin bulunduğu noktalardaki akışkan basıncının ve suyun çıkış süratinin farklı olmasıdır. Basınç ve sürat değiştikçe suyun ulaştığı yükseklik de değişir.
Kısa çözüm-kontrol açıklaması: Simülasyondaki yükseklik değerleri karşılaştırılarak, daha yüksek su sütununun hangi noktada daha büyük basınca karşılık geldiği belirlenir.
Soru 7
Örnek cevap / çözüm yolu
A kesitindeki delikten çıkan su daha yüksekse bu noktadaki basınç B kesitine göre daha büyüktür. Aynı yükseklikteki akışta, Bernoulli ilkesi gereği basıncın büyük olduğu yerde akış sürati daha küçüktür; süratin büyük olduğu yerde ise basınç azalır.
Kısa çözüm-kontrol açıklaması: Su yüksekliği, delikten çıkışı sağlayan basınç farkı hakkında bilgi verir. Simülasyondaki A ve B noktalarının sürat ve yükseklik verileri birlikte karşılaştırılmalıdır.
Soru 8
Kısa cevap
Deney başlamadan önce saç kurutma makinesinin elektrik kablosu, fişi ve çalışma alanı kontrol edilmelidir. Eller kuru olmalı; cihaz suya yaklaştırılmamalı; hava çıkışı kapatılmamalı; uzun saç ve giysiler hava girişinden uzak tutulmalıdır. Deney öğretmenin yönlendirmesiyle yapılmalıdır.
Kısa çözüm-kontrol açıklaması: Saç kurutma makinesi elektrik enerjisiyle çalıştığı için elektrik ve sıcak hava kaynaklı riskleri azaltacak güvenlik önlemleri alınmalıdır.
Soru 9
Örnek cevap / çözüm yolu
Saç kurutma makinesinden yukarı doğru üflenen hava, topa yukarı yönlü bir kuvvet uygular. Bu kuvvet topun ağırlığına eşit olduğunda top havada dengede kalabilir. Top yana kaydığında hava akımındaki basınç farkı topu yeniden hava akımına doğru yönlendirebilir.
Kısa çözüm-kontrol açıklaması: Topa etki eden kuvvetler vektördür. Topun ağırlığı aşağı yönlü, hava akımının etkisi ise temel olarak yukarı yönlüdür.
Soru 10
Örnek cevap / çözüm yolu
Tahmin ile gözlemi karşılaştırırken şu ifadeler kullanılabilir: Tahminimiz topun hava akımıyla yukarıda kalacağı yönündeydi. Gözlemde top havada kalıyorsa tahmin desteklenir. Topun konumu değişiyorsa, hava akımının yönü ve şiddeti ile topa etki eden kuvvetler birlikte değerlendirilir.
Kısa çözüm-kontrol açıklaması: Görselde deneyin gerçek gözlem sonucu verilmediği için grubun yaptığı gözlem aynen kaydedilmelidir. Sonuç yazılırken gözlem ile tahmin birbirinden ayrılmalıdır.
Soru 11
Örnek cevap / çözüm yolu
Akışkanın geçtiği borunun kesit alanı azalırsa akışkanın sürati artar ve boru çeperlerine yaptığı basınç azalır. Kesit alanı artarsa akışkanın sürati azalır ve boru çeperlerine yaptığı basınç artar.
Kısa çözüm-kontrol açıklaması: Bu sonuç, süreklilik ilişkisi ve Bernoulli ilkesiyle uyumludur. Kesit alanı ile sürat ters; sürat ile basınç da ters yönlü değişir.
Soru 12
Örnek cevap / çözüm yolu
Grup tartışmasında ulaşılabilecek sonuç şudur: Borudaki akışkanın kesit alanı küçüldükçe akışkan daha hızlı hareket eder. Akışkanın sürati arttıkça boru çeperlerine yaptığı basınç azalır. Kesit alanı büyüdükçe sürat azalır ve basınç artar.
Kısa çözüm-kontrol açıklaması: Sonuç, simülasyondaki sürat ve su yüksekliği gözlemleriyle desteklenmelidir. Değerler farklı çıkarsa kesit alanı, sürat ve basınç birimleri yeniden kontrol edilmelidir.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 185 · 
Fizik Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 187 →