Soru 1
Örnek cevap / çözüm yolu
Bilim insanları, ağaç kesiminin ekosistemdeki su toplama havzalarına ve akan yağmur suyundaki nitrat derişimine etkisini araştırmak amacıyla çalışma yapmışlardır. Ağaçlı kontrol havzası ile ağaçları kesilmiş havzayı karşılaştırarak güvenilir veri elde etmeyi hedeflemişlerdir.
Kısa kontrol: Araştırmada bir havza kontrol grubu olarak bırakılmış, diğer havzada ise ağaç kesimi uygulanmıştır.
Soru 2
Örnek cevap / çözüm yolu
Bilim insanlarının ileri sürdüğü hipotez şu olabilir: “Ağaçların kesilmesi, topraktaki nitratın yağmur suları ile daha fazla taşınmasına neden olur; bu nedenle akan yağmur suyundaki nitrat derişimi artar.”
Kısa kontrol: Grafikte ağaç kesiminin tamamlandığı 1966 yılından sonra ağaçsızlaştırılmış alandaki nitrat derişiminin belirgin biçimde arttığı görülmektedir.
Soru 3
Örnek cevap / çözüm yolu
Verilere göre ağaçların kesilmesi, su toplama havzasından nitrat kaybını artırmıştır. Ağaçsızlaştırılmış alanda nitrat derişimi kesimden sonra yaklaşık 40–80 mg/L aralığına yükselirken kontrol alanında genellikle düşük kalmıştır. Buna göre ağaçlar, ekosistemde nitratın tutulmasına ve madde döngüsünün dengelenmesine katkı sağlar.
Kısa kontrol: Kontrol havzasındaki değerlerin düşük olması, artışın yalnızca doğal yağış değişimlerinden değil, ağaç kesiminden kaynaklandığını destekler.
Soru 4
Kısa cevap
Bu çalışmada bilimin doğasına ilişkin şu özellikler tespit edilebilir:
- Bilimsel bilgi gözlem ve veri toplamaya dayanır.
- Bilimsel yöntemde hipotezler kurulup kontrollü deneylerle sınanabilir.
- Sonuçların güvenilirliği için kontrol grubu kullanılır.
- Bilimsel açıklamalar yeni verilerle desteklenir, desteklenmeyen hipotezler ise değiştirilir veya yeniden kurulur.
- Bilim, canlılık ve ekosistem olaylarını neden-sonuç ilişkisi içinde inceler.
Kısa kontrol: Çalışmada üç yıl boyunca veri toplanmış, ağaçlı ve ağaçsız havzalar karşılaştırılmıştır.
Soru 5
Kısa cevap
Şemadaki boşluklar şu şekilde doldurulur:
- A: Problemin belirlenmesi
- B: Tahminlerde bulunulması
- C: Sonuçların değerlendirilmesi
- Ç: Yeni hipotez oluşturulması
- D: Hipotezin kabul edilmesi
Kısa kontrol: Sonuçlar hipotezi desteklemezse yeni hipotez oluşturularak süreç tekrar hipotez oluşturma basamağına döner. Sonuçlar hipotezi desteklerse hipotez kabul edilir.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 29 · 
Biyoloji Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 31 →