Soru 1
Kısa cevap
Patatesin suda bekletildiğinde su alması, hücre zarının seçici geçirgen olmasıyla ilişkilidir. Hücre zarı su moleküllerinin geçişine izin verdiği için su, osmozla patates hücrelerine girer.
Su ortamı patates hücrelerine göre hipotonik olduğunda hücreler su alır; patatesin kütlesi ve sertliği artabilir.
Soru 2
Kısa cevap
Sirke içinde bekleyen çiğ yumurtanın kabuğu büyük ölçüde çözünür ve geride seçici geçirgen yumurta zarı kalır. Yumurta sulu ortama konulduğunda dış ortam daha hipotonikse su, osmozla yumurtanın içine geçer. Bu nedenle yumurta şişer.
Bu olayda su, yoğunluğun düşük olduğu ortamdan yumurtanın daha yoğun iç kısmına doğru hareket eder.
Soru 3
Örnek cevap / çözüm yolu
Beşer kişilik heterojen gruplar oluşturulur. Her grupta görev paylaşımı yapılır: deney malzemelerini hazırlayan, süreyi takip eden, kütleyi ölçen, doku değişimini gözlemleyen ve verileri kaydeden birer öğrenci belirlenir.
Bu düzen, bilimsel yöntemde gözlem ve veri toplama basamaklarının düzenli yürütülmesini sağlar.
Soru 4
Örnek cevap / çözüm yolu
Amaç, farklı tuz yoğunluklarının patates hücrelerindeki osmoz olayına etkisini incelemektir.
- Eş büyüklükte ve mümkün olduğunca eş kütlede dört patates parçası hazırlanır.
- Patateslerin başlangıç kütleleri hassas teraziyle ölçülür ve kaydedilir.
- Dört şeffaf kaba sırasıyla saf su, düşük yoğunluklu tuzlu su, orta yoğunluklu tuzlu su ve yüksek yoğunluklu tuzlu su konur.
- Patates parçaları kaplara yerleştirilir ve aynı süre bekletilir.
- Süre sonunda patatesler çıkarılır, yüzeylerindeki su kurulanır; son kütleleri ve doku sertlikleri gözlemlenir.
- Başlangıç ve son kütleler karşılaştırılarak osmozla ilgili çıkarım yapılır.
Saf suda bekletilen patatesin su alarak kütlesinin artması; tuz yoğunluğu yüksek ortamda bekletilen patatesin su kaybederek yumuşaması beklenir.
Soru 5
Kısa cevap
Bağımlı değişkenler patateslerin kütlesindeki değişim ve doku yapısındaki değişimdir. Doku yapısı; sertlik, gevreklik veya yumuşama gözlemleriyle belirlenebilir.
Bağımsız değişkenler patatesin bekletildiği ortamın tuz yoğunluğu ve bekletilme süresidir. Patates parçalarının büyüklüğü, başlangıç kütlesi, sıcaklık ve kaplardaki çözelti miktarı sabit tutulmalıdır.
Soru 6
Örnek cevap / çözüm yolu
Deney için dört farklı ortam ve aynı bekletilme süresi şu şekilde planlanabilir:
| Patatesin bekletileceği ortamın tuz yoğunluğu | Patatesin planlanan bekletilme süresi |
|---|---|
| 0\ \text{g tuz}/100\ \text{mL su} | 60\ \text{dakika} |
| 5\ \text{g tuz}/100\ \text{mL su} | 60\ \text{dakika} |
| 10\ \text{g tuz}/100\ \text{mL su} | 60\ \text{dakika} |
| 15\ \text{g tuz}/100\ \text{mL su} | 60\ \text{dakika} |
Saf su hipotonik ortam oluşturur. Tuz miktarı arttıkça ortam daha hipertonik hâle gelir. Böylece tuz yoğunluğunun patates hücrelerindeki su hareketine etkisi karşılaştırılabilir.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 142 · 
Biyoloji Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 144 →