Soru 1
Örnek cevap / çözüm yolu
Karbonhidrat içeren besinler: Elma, patates, süt, ekmek, bakla, fasulye.
Protein içeren besinler: Süt, yumurta, peynir, fındık, ceviz, bakla, fasulye.
Yağ içeren besinler: Süt, yumurta, peynir, fındık, ceviz, ayçiçeği yağı.
Kontrol
Bir besin birden fazla organik molekül içerebilir. Örneğin süt, karbonhidrat, protein ve yağ; yumurta ise protein ve yağ içerir. Ayçiçeği yağı ise temel olarak yağ içerir.
Soru 2
Örnek cevap / çözüm yolu
Öğretmen rehberliğinde beşer kişilik heterojen gruplar oluşturulur. Her grupta görev paylaşımı yapılır: bir öğrenci besin örneklerini hazırlar, biri ayıraçları kullanır, biri gözlem yapar, biri verileri kaydeder, biri de deney güvenliğini ve düzenini takip eder.
Kontrol
Heterojen ekiplerde farklı becerilere sahip öğrenciler birlikte çalışır. Bu durum gözlem ve veri kaydının daha düzenli yapılmasını sağlar.
Soru 3
Örnek cevap / çözüm yolu
Besinlerde organik molekül tayini için her besin örneği ayrı kaplarda hazırlanır. Besinler gerekiyorsa ezilip suyla karıştırılarak homojen hâle getirilir. Her deneyde aynı miktarda besin örneği kullanılır.
Karbonhidrat, protein ve yağ için uygun ayıraçlar ayrı ayrı uygulanır. Ayıraç eklendikten sonra oluşan renk değişimi ya da görünüm gözlemlenir ve veri tablosuna kaydedilir. Saf su içeren bir kap kontrol grubu olarak kullanılır.
Kontrol
Bilimsel yöntemde yalnızca incelenen değişken değiştirilmelidir. Bu nedenle örnek miktarı, ayıraç miktarı ve bekleme süresi mümkün olduğunca aynı tutulmalıdır.
Soru 4
Örnek cevap / çözüm yolu
Karbonhidrat tayini
Kullanılacak besinler: Patates, ekmek, bakla ve fasulye.
Kullanılacak ayıraçlar: Lugol çözeltisi.
Deney planı: Besin örnekleri ayrı kaplarda ezilir. Her örneğin üzerine birkaç damla Lugol çözeltisi damlatılır. Rengin koyu mavi ya da siyaha dönmesi nişasta bulunduğunu gösterir. Sonuçlar gözlem yoluyla kaydedilir.
Protein tayini
Kullanılacak besinler: Süt, yumurta akı, peynir, bakla ve fasulye.
Kullanılacak ayıraçlar: Biüret ayıracı ya da sodyum hidroksit ve bakır sülfat çözeltileri.
Deney planı: Besin örnekleri ayrı deney tüplerine konur. Öğretmen rehberliğinde protein ayıracı eklenir. Mor ya da eflatun renk oluşması protein varlığını gösterir. Her tüpteki renk değişimi veri olarak kaydedilir.
Yağ tayini
Kullanılacak besinler: Ayçiçeği yağı, fındık, ceviz, yumurta sarısı ve peynir.
Kullanılacak ayıraçlar: Sudan III çözeltisi.
Deney planı: Besin örnekleri ayrı kaplara alınır ve Sudan III çözeltisi eklenir. Yağ bulunan örneklerde kırmızı-turuncu renklenme gözlenir. Ayçiçeği yağı, yağın varlığını göstermek için karşılaştırma örneği olarak kullanılabilir.
Kontrol
Karbonhidrat, protein ve yağ tayinlerinde ayıraçlar farklı renk değişimleri oluşturur. Gözlem sonuçları, besinlerin hangi organik molekülleri içerdiğine ilişkin tahminleri destekler.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 110 · 
Biyoloji Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 112 →