Soru 1
Kısa cevap
Altı çizili ifadeler (“merak ettim”, “bakabiliyormuşuz”, “bekledik”) cümlede eylemi ve yargıyı üstlenen, kişi eki almış yüklemlerdir.
Çözüm yolu
Eylemlerin kim tarafından yapıldığını belirten şahıs ekleri (1. tekil kişi “-m”, 1. çoğul kişi “-uz”, 1. çoğul kişi “-k”) altı çizili sözcüklerde yer almaktadır.
Soru 2
Kısa cevap
- Ben merak ettim.
- Biz bakabiliyormuşuz.
- Biz bekledik.
- O vardı.
Çözüm yolu
Yüklemlerin taşıdığı kişi ekleri incelenerek uygun şahıs zamirleri getirilmiştir:
- “merak ettim” eylemini yapan 1. tekil kişi olduğu için “Ben” yazılır.
- “bakabiliyormuşuz” eylemini yapan 1. çoğul kişi olduğu için “Biz” yazılır.
- “bekledik” eylemini yapan 1. çoğul kişi olduğu için “Biz” yazılır.
- “vardı” eyleminin öznesi 3. tekil kişi durumunda olduğu için “O” yazılır.
Soru 3
Kısa cevap
İş ve yargı bildiren ifadeler yüklem, bu işi yerine getiren varlık veya kişiler ise öznedir. Bu ifadeleri adlandırmak için Özne-Yüklem kavramı kullanılır.
Çözüm yolu
Cümlede gerçekleşen işi gösteren öge yüklem, işi gerçekleştiren öge ise öznedir. Bu iki öge arasındaki ilişki “özne-yüklem” uyumu olarak adlandırılır.
Soru 4
Kısa cevap
Özne hangi kişi ise yüklem de o kişiye ait şahıs ekini almalıdır.
Çözüm yolu
Cümlede öznenin tekil veya çoğul olma durumuna ve şahsına (ben, sen, o, biz, siz, onlar) göre yükleme uygun kişi eki getirilir.
Soru 5
Kısa cevap
- Cümle 1: “gittim” kelimesinin üzeri çizilmeli, doğrusu gittik yazılmalıdır.
- Cümle 2: “anlattık” kelimesinin üzeri çizilmeli, doğrusu anlattı yazılmalıdır.
- Cümle 3: “uçabilseydiniz” kelimesinin üzeri çizilmeli, doğrusu uçabilseydik yazılmalıdır.
Çözüm yolu
- “Annem, babam, kardeşim ve ben” grubu “biz” (1. çoğul kişi) anlamına geldiği için yüklem “gittik” olmalıdır.
- “Ada” öznesi 3. tekil kişi (o) olduğu için yüklem “anlattı” olmalıdır.
- “Biz” öznesi 1. çoğul kişi olduğu için yüklem “uçabilseydik” şeklinde 1. çoğul kişi eki almalıdır.
Soru 6
Örnek cevap / çözüm yolu
- Araştırmacılar laboratuvarda dikkatle çalışıyorlar. (Özne: Araştırmacılar / Yüklem: çalışıyorlar - 3. çoğul kişi uyumu)
- Biz deney tüplerini inceledik. (Özne: Biz / Yüklem: inceledik - 1. çoğul kişi uyumu)
- Öğrenci koruyucu gözlüğünü taktı. (Özne: Öğrenci / Yüklem: taktı - 3. tekil kişi uyumu)
Çözüm yolu
Görseldeki bilimsel çalışma ortamı incelenmiş, cümleler kurulurken özne ile yüklem arasında kişi yönünden uyum sağlanmıştır.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 103 · 
Türkçe Ders Kitabı 2. Kitap cevapları · Sonraki sayfa: 105 →