Soru 1
Kısa cevap
“Ağaçtan” seçeneği işaretlenmelidir.
Çözüm kontrolü
“Ağaç” kelimesi sert ünsüzle (ç) bittiği için gelen “-dan” eki sertleşerek “-tan” biçimine dönüşür. Türkçedeki ünsüz uyumu gereği “Ağaçtan” kelimesini telaffuz etmek daha kolaydır.
Soru 2
Örnek cevap / çözüm yolu
Tablonun tamamlanmış hâli:
- ülke + -ce → ülkece | Cümle: Bu güzel habere ülkece çok sevindik.
- mutfak + -da → mutfakta | Cümle: Annem mutfakta lezzetli yemekler hazırlıyor.
- çalış + -gan → çalışkan | Cümle: Çalışkan öğrenciler ödevlerini zamanında tamamlar.
- dil + -de → dilde | Cümle: Bu kural dil bilgisi dersinde ayrıntılı şekilde işlendi.
- kültür + -den → kültürden | Cümle: Farklı bir kültürden gelen misafirlerimizi ağırladık.
- araştırma + -cı → araştırmacı | Cümle: Meraklı ve araştırmacı bir insan her zaman yeni şeyler öğrenir.
Çözüm kontrolü
Kelimeye ek getirilirken kelimenin sonundaki ünsüzün sert olup olmadığına dikkat edilir. Sert ünsüzle biten kelimelerde ek başındaki yumuşak ünsüz sertleşir.
Soru 3
Kısa cevap
Daire içine alınması gereken kelimeler şunlardır:
- kitapçı (kitap + -cı → ek başındaki c sesi ç’ye dönüşmüştür)
- mutfakta (mutfak + -da → ek başındaki d sesi t’ye dönüşmüştür)
- çalışkan (çalış + -gan → ek başındaki g sesi k’ye dönüşmüştür)
Çözüm kontrolü
“kitap” (p), “mutfak” (k) ve “çalış” (ş) kelimelerinin son harfleri sert ünsüz olduğu için kendilerinden sonra gelen eklerin ilk sesini sertleştirmiştir.
Soru 4
Örnek cevap / çözüm yolu
Bu kelimeleri diğer kelimelerden ayırt eden temel özellik, kelimelerin son harfinin sert ünsüz (f, s, t, k, ç, ş, h, p) olmasıdır.
Çözüm kontrolü
Son harfi sert ünsüzle biten kelimeler, yumuşak ünsüzle başlayan bir ek aldıklarında ekin ilk sesini kendilerine benzeterek sertleştirirler.
Soru 5
Kısa cevap
Şablonun doğru şekilde tamamlanmış hâli:
Sert ünsüz ile biten bir kelime (f, s, t, k, ç, ş, h, p), yumuşak ünsüz ile başlayan bir ek aldığında (b, c, d, g); ekin başındaki yumuşak ünsüz, kelime sonundaki sert ünsüzün etkisiyle sertleşir. Bu olaya ünsüz benzeşmesi denir.
Çözüm kontrolü
Yay ayraç içindeki kelimeler mantıksal ve dil bilgisi kurallarına göre yerleştirilmiştir. Boşluklara gelen kelimeler sırasıyla: ünsüz, ünsüz, başındaki, sonundaki, benzeşmesi.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 161 · 
Türkçe Ders Kitabı 1. Kitap cevapları · Sonraki sayfa: 163 →