Soru 1
Örnek cevap / çözüm yolu
- Gazel: Beyit
- Su Kasidesi: Beyit
Çözüm kontrolü: Divan edebiyatında hem gazel hem de kaside türünün temel nazım birimi iki dizeden oluşan beyittir. Sayfada verilen metin parçalarında da dizelerin ikişerli kümelendiği görülmektedir.
Soru 2
Örnek cevap / çözüm yolu
- Gazel: Genellikle 5 - 15 beyit
- Su Kasidesi: 32 beyit (Sayfadaki metin numaralandırmasında son beytin 32 olduğu görülmektedir; kasideler genel kural olarak 33-99 beyit arasında yazılır).
Çözüm kontrolü: Gazel daha kısa hacimli bir nazım şekliyken, kaside belli bir kişiyi övmek veya dinî-felsefi konuları işlemek amacıyla daha uzun yazılan bir nazım biçimidir.
Soru 3
Örnek cevap / çözüm yolu
- Gazel: Aruz ölçüsü
- Su Kasidesi: Aruz ölçüsü (Fâ’ilâtün / Fâ’ilâtün / Fâ’ilâtün / Fâ’ilün)
Çözüm kontrolü: Klasik Divan şiiri geleneğine uygun olarak her iki metinde de aruz ölçüsü kullanılmıştır. Su Kasidesi’nin aruz kalıbı sayfanın üst bölümündeki metnin altında belirtilmiştir.
Soru 4
Örnek cevap / çözüm yolu
- Gazel: Aşk, sevgilinin güzelliği, ayrılık acısı, doğa ve tasavvuf.
- Su Kasidesi: Peygamber sevgisi, dinî ve tasavvufi aşk.
Çözüm kontrolü: Gazellerde ağırlıklı olarak lirik temalar işlenirken Su Kasidesi bir na’t örneği olduğu için temel tema Hz. Muhammed’e duyulan sevgidir.
Soru 5
Örnek cevap / çözüm yolu
- Gazel: Sevgiliden ayrı kalmanın verdiği ıstırap, kavuşma arzusu ve aşk hali.
- Su Kasidesi: Hz. Muhammed’in yüce niteliklerinin övülmesi, onun şefaatine sığınma beklentisi ve ona duyulan derin hasret.
Çözüm kontrolü: Su Kasidesi’nde “su” redifinden yararlanılarak Peygamberin alemlere rahmet oluşu ve ruhani cömertliği anlatılmıştır.
Soru 6
Örnek cevap / çözüm yolu
- Gazel: Ağır, süslü, Arapça ve Farsça tamlamaların sıkça yer aldığı sanatlı Divan dili.
- Su Kasidesi: Edebi sanatlar (teşbih, istiare, hüsn-i talil) ve soyut anlamlarla zenginleştirilmiş, ahenkli ve akıcı bir Divan şiiri dili.
Çözüm kontrolü: Divan edebiyatı anlayışı doğrultusunda her iki metinde de imgeye ve edebi sanatlara dayalı yoğun bir dil ve anlatım tercih edilmiştir.
Soru 7
Örnek cevap / çözüm yolu
- Gazel: Gül, bülbül, şarap, mum, ok (kirpik), yay (kaş).
- Su Kasidesi: “Ebr-i nîsân” (nisan bulutu), “lü’lü-i şeh-vâr” (şahlara layık iri inci), “çeşme-i vasl” (kavuşma çeşmesi), “teşne-i dîdâr” (yüzüne susamış).
Çözüm kontrolü: İmge, şairin zihninde oluşturduğu özgün benzetme ve tasavvurlardır. Su Kasidesi’nde su ile ilintili inci ve çeşme imgeleri kullanılmıştır.
Soru 8
Örnek cevap / çözüm yolu
- Gazel: Sevgili (ulaşılmaz olan), âşık (çile çeken, sadık olan).
- Su Kasidesi: Su (Hz. Muhammed’in varlığı, rahmet, hayat ve temizlik).
Çözüm kontrolü: Şiirde “su” unsuru yalnızca bir doğa maddesi olarak değil, Peygamberin cömertliğini, bağışlayıcılığını ve hayat vericiliğini temsil eden temel bir simgedir.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 95 · 
Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 97 →