10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 91 Cevapları ve Çözümleri (2025-2026)

Ders Kitabı Cevapları ve Çözüm Rehberleri 10. Sınıf
, , ,
1

Soru 1

Ahenk Unsurları Kavram Haritası

Örnek cevap / çözüm yolu

Şemadaki ahenk unsurları “Sen Varsın” ve “Bahri Hazer” şiirleri karşılaştırılarak şu şekilde tamamlanır:

  1. Kafiye Düzeni ve Ölçü (Vezin):

    • Verilen: Bahri Hazer şiirinde belirgin bir kafiye düzeni bulunmamaktadır.
      Tamamlama: “Sen Varsın” şiirinde ise kıta sonlarındaki kafiye dizilişi belirgin ve düzenlidir.
    • Verilen: Sen Varsın şiirinde 11’li hece ölçüsü kullanılmıştır.
      Tamamlama: “Bahri Hazer” şiirinde hece ölçüsü yerine serbest ölçü (serbest nazım) tercih edilmiştir.

  2. Kafiye ve Redif:

    • Verilen: Bahri Hazer şiirinde tam ve zengin kafiye kullanılmıştır.
      Tamamlama: “Sen Varsın” şiirinde de ses benzerliklerine göre yarım ve tam kafiyelerden yararlanılmıştır.
    • Verilen: Bahri Hazer şiirinde ek ve kelime hâlinde redif kullanılmıştır.
      Tamamlama: “Sen Varsın” şiirinde de mısra sonlarında aynen tekrarlanan ekler ve “sen varsın” kelime grubu redif oluşturmuştur.

  3. Ses ve Kelime Tekrarı:

    • Verilen: Sen Varsın şiirinde ikilemelerin yanı sıra “sen varsın” ifadeleri redif olarak tekrar edilmiştir.
      Tamamlama: “Bahri Hazer” şiirinde deniz, dalga ve hareket bildiren kelimelerin tekrarıyla ritim sağlanmıştır.
    • Verilen: Sen Varsın şiirinde “n, s” sesleri ile aliterasyon, “a, e, ı” sesleri ile asonans yapılmıştır.
      Tamamlama: “Bahri Hazer” şiirinde de sert ünsüz ve geniş ünlü tekrarlarıyla deniz coşkusu ve fonetik ahenk vurgulanmıştır.

  4. Dize Tekrarı ve Ses Akışı:

    • Verilen: Sen Varsın şiirinde dize tekrarı bulunmamaktadır.
      Tamamlama: “Bahri Hazer” şiirinde de vurguyu artırmak amacıyla basamaklı dize yapısı ve serbest ses akışı öne çıkarılmıştır.
    • Verilen: Sen Varsın şiirinde “s, e, n” sesleri sıkça kullanılarak “sen” kelimesi sezdirilmiştir.
      Tamamlama: “Bahri Hazer” şiirinde ritmik ses akışı ve kırık dizelerle dalga sesleri ve denizin ritmi sezdirilmiştir.

Şemadaki eksik alanlar iki farklı şiir türünün ahenk yapısını karşılaştırarak kavratmayı hedefler.

Soru 2

Sıra Sizde — 1. Görev: Gazeli göz gezdirerek okuma ve içerik tahmini

Örnek cevap / çözüm yolu

Sayfa 92’deki gazel göz gezdirilerek incelendiğinde; başlık, beyit yapısı ve görsellerden hareketle şiirin aşk, sevgi, sevgiliye duyulan özlem veya doğa ve güzellik temalarını ele aldığı tahmin edilebilir.

Göz gezdirerek okuma yöntemiyle şiirin genel yapısı ve ana teması hakkında hızlı bir ön fikir edinilir.

Soru 3

Sıra Sizde — 2. Görev: Gazelin günümüz Türkçesine çevirisini araştırma ve paylaşma

Örnek cevap / çözüm yolu

Sayfa 92’de yer alan gazelin beyitleri incelenir; Divan edebiyatı sözvarlığı (yabancı kökenli sözcükler, imajlar ve mazmunlar) günümüz Türkçesindeki karşılıklarıyla eşleştirilerek anlamlandırılır ve sınıfta arkadaşlarla paylaşılır.

Metnin günümüz Türkçesindeki karşılığını bulmak, Divan şiirinin anlam katmanlarını ve duygu dünyasını kavramayı kolaylaştırır.

Soru 4

Sıra Sizde — 3. Görev: Şiirin ritmine uygun biçimde sesli okunması

Örnek cevap / çözüm yolu

Öğretmenin model okumasının ardından öğrenciler gazeli ahenk unsurlarına, duraklara, ritim akışına ve telaffuza dikkat ederek sesli olarak okurlar.

Sesli okuma çalışması, şiirdeki ahenk unsurlarını (kafiye, redif, aliterasyon, asonans ve ritim) bizzat hissederek anlamlandırmayı sağlar.

Kitapta kolayca gezin

← Önceki sayfa: 90 · :blue_book: Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 92 →

10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 90 Cevapları ve Çözümleri (2025-2026)