Soru 1
Eflâtun Cem Güney, “Öyle ya masal deyip geçmeyin, kökleri vardır geçmişte dayanır durur dağ gibi… Dalları var üstümüzde, yeşerir gider bağ gibi…” sözüyle ne anlatmak istemiştir?
Örnek cevap / çözüm yolu
Masalların basit birer çocuk hikâyesi olmadığını, köklü bir kültürel geçmişe ve geleneksel bir birikime dayandığını anlatmak istemiştir. Masal, geçmişten aldığı değerleri geleceğe aktararak canlılığını korur ve toplumun kültürel kimliğini beslemeye devam eder.
Açıklama: Yazar benzetmeler yoluyla masalın tarihî derinliğini köklere, günümüzdeki ve gelecekteki canlılığını ise yeşeren dallara benzetmiştir.
Soru 2
Masal anlatıcılığının bir gelenek hâline dönüşmesinde hangi unsurlar etkili olmuştur?
Örnek cevap / çözüm yolu
Sözlü kültür ortamının güçlü olması, kuşaktan kuşağa anlatım yoluyla aktarılması, toplumsal birleşmeyi sağlaması ve masal anlatıcılarının (masal anaları/babaları) toplumsal hafızayı canlı tutması etkili olmuştur.
Açıklama: Yazının yaygın olmadığı ve kitle iletişim araçlarının bulunmadığı dönemlerde ortak zaman geçirme ve eğlenme ihtiyacı anlatıcılığın kurumlaşmasını ve gelenekleşmesini sağlamıştır.
Soru 3
Kültürümüzde masal anlatıcılığının yer edinmesinde anlatıcının hangi özelliklerinin ön plana çıktığını düşünüyorsunuz?
Örnek cevap / çözüm yolu
Anlatıcının güçlü bir hafızaya, akıcı ve etkileyici bir diksiyona, mimik ve jestlerini doğru kullanma yeteneğine ve dinleyicinin ilgisini canlı tutan bir hitabet gücüne sahip olması ön plana çıkmaktadır.
Açıklama: Anlatıcının samimiyeti, ses tonunu olayların akışına göre ayarlayabilmesi ve dinleyiciyle duygusal bağ kurabilmesi masalın etkisini artırır.
Soru 4
Masal anlatma geleneğinin zamanla eski önemini kaybetmesinin sebepleri neler olabilir? Anadolu’da hâlâ devam eden bu geleneğin canlandırılması için neler yapılabileceği hakkındaki düşüncelerinizi paylaşınız.
Örnek cevap / çözüm yolu
Televizyon, internet ve dijital medyanın yaygınlaşması ile kentleşme ve yaşam tarzının değişmesi geleneğin zayıflamasına yol açmıştır. Geleneğin canlandırılması için masal geceleri, masal festivali etkinlikleri düzenlenebilir; okul öncesi ve ilköğretimde masal anlatıcılığı atölyeleri kurulabilir.
Açıklama: Dijitalleşme bireysel eğlence anlayışını öne çıkarmış, toplu dinleme kültürünü azaltmıştır. Eğitim ve kültür projeleriyle bu gelenek yeniden toplumsal hayata kazandırılabilir.
Soru 5
Kitle iletişim araçlarının henüz icat edilmediği dönemlerde masallar önemli bir etkinlik iken günümüzde masalların daha çok aile içerisinde yer bulmasının sebepleri neler olabilir?
Örnek cevap / çözüm yolu
Eski dönemlerde masallar tüm toplumun bir araya geldiği kamusal bir eğlence ve bilgi paylaşım aracıydı. Günümüzde kitlesel eğlence dijital araçlara kaydığı için masallar daha çok ebeveynlerin çocuklarıyla bağ kurduğu, uyku öncesi gibi dar ve özel aile içi alanlara çekilmiştir.
Açıklama: Kitle iletişim araçlarının toplumsal alandaki yerini alması, masalın kamusal işlevinden ziyade aile içi eğitici ve duygusal işlevini öne çıkarmıştır.
Soru 6
Masalların genellikle uzun kış geceleri ve topluca iş yapılan zamanlarda anlatılması toplumda hangi duyguların oluşmasında etkili bir rol oynar?
Örnek cevap / çözüm yolu
Toplumsal dayanışma, birlik ve beraberlik, aidiyet, paylaşma ve empati duygularının oluşmasında etkili rol oynar. Ortak bir hayal dünyasında buluşmak bireyler arasındaki bağları güçlendirir.
Açıklama: Birlikte vakit geçirme ve ortak bir anlatıyı paylaşma, yalnızlık hissini azaltarak toplumsal dokuyu ve aidiyeti pekiştirir.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 65 · 
Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 67 →