Soru 1
Örnek cevap / çözüm yolu
Metinler Arasındaki Farklılıklar:
- Bağlantı Sözleri (Kavuştaylar): Birinci varyantta dizelerin sonunda ve nakarat kısımlarında “(oy)”, “(oy ninem oy)” kalıpları kullanılırken; ikinci varyantta “(of of)”, “(of ninem oy)” ifadeleri kullanılmıştır.
- Söz ve Kişi Değişiklikleri: Birinci varyantta “Oğluna meyil verdim”, “Nedir kızın tasası”, “Ayrılık başa düştü” ifadeleri yer alırken; ikinci varyantta “Kızına meyil verdim”, “Nedir bunun tafrası”, “Ayrılık bize düştü” şeklinde değişmiştir.
- Bölüm Sayısı: Birinci varyant 5 dörtlükten/bölümden oluşurken, ikinci varyant 3 bölüm olarak verilmiştir.
Kişisel Beğeni ve Gerekçesi:
Birinci varyantı türküye kattığı samimi söyleyiş ve “(oy ninem oy)” kavuştayının ritmik yapısı nedeniyle daha çok beğendim. Sözlerin akıcılığı türkünün duygusunu daha net yansıtmaktadır.
Çözüm kontrolü: İki varyant arasındaki nakarat, söz ve kıta yapısı farklılıkları somut olarak tespit edilmiş, kişisel tercih gerekçesiyle açıklanmıştır.
Soru 2
Örnek cevap / çözüm yolu
Türkülerin varyantlarının ortaya çıkmasındaki temel sebepler şunlardır:
- Kulaktan Kulağa Aktarım: Türkülerin yazılı değil, sözlü kültür ortamında hafızaya dayalı olarak kuşaktan kuşağa devredilmesi.
- Coğrafi Farklılıklar: Türkülerin farklı bölge ve yörelere yayılması, o bölgenin ağız özelliklerinin metne yansıması.
- İcracı Katkısı: Türküleri söyleyen kaynak kişilerin, âşıkların veya yerel sanatçıların unutma, ekleme ya da kendi duygusuna göre değiştirme yoluyla metne müdahale etmesi.
Çözüm kontrolü: Varyantların oluşumu sözlü kültürün ve coğrafi/bireysel icra farklılıklarının doğal bir sonucu olarak gerekçelendirilmiştir.
Soru 3
Örnek cevap / çözüm yolu
Varyantlaşma, doğrudan sözlü geleneğin bir sonucudur. Sözlü gelenekte eserler sabitleşmiş bir yazılı metne dayanmaz; icra esnasında yaşar. Her anlatıcı metni kendi hafızasında tuttuğu kadarıyla ve kendi estetik anlayışıyla yeniden üretir. Metin yazıya aktarılmadığı sürece zaman ve mekân içinde değişim gösterir, böylece aynı eserin birden fazla çeşitlemesi (varyantı) oluşur.
Çözüm kontrolü: Varyantlaşma ile sözlü geleneğin metni sabitlemeyen, hafızaya ve anlık icraya dayanan yapısı arasındaki sebep-sonuç bağı açıklanmıştır.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 50 · 
Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 52 →