Soru 1
Diyagramda “Kaç Yerinden” metninin ilişkilendirilebileceği disiplinleri ve örneklerini yazınız.
Örnek cevap / çözüm yolu
- Sosyoloji (Toplumbilim): Savaş yıllarında toplumun yaşadığı maddi ve manevi zorluklar, aile yapısındaki değişimler ve vatan sevgisinin toplumsal bilince yansıması ele alınmıştır.
- Psikoloji (Ruh Bilimi): Kahramanın (Ferhat Ali Bey) savaş ortamında yaşadığı iç çatışmalar, fedakârlık duygusu ve vatan savunmasındaki psikolojik durumu işlenmiştir.
- Coğrafya: Hikâyede olayların geçtiği cepheler, mekân tasvirleri ve savaşın gerçekleştiği coğrafi çevre aktarılmıştır.
- Felsefe / Etik (Ahlak Felsefesi): Vatan sevgisi, görev bilinci, fedakârlık ve sorumluluk gibi etik değerler ile insanın varoluşsal amacı sorgulanmıştır.
Metnin tarihî arka planı (I. Dünya Savaşı) temel alınarak edebiyatın sosyoloji, psikoloji, coğrafya ve felsefe/etik disiplinleriyle olan bağlamı örneklendirilmiştir.
Soru 2
“Kaç Yerinden” metnine yönelik hazırlanan Gözlem Formu’nu tespitlerinize dayanarak tamamlayınız.
Örnek cevap / çözüm yolu
Form Bilgileri:
- Gözlemcinin Adı Soyadı: [Adınız Soyadınız]
- Sınıfı / Numarası: 10-A / [Numaranız]
- Gözlemin Yapıldığı Yer: Sınıf / Kütüphane
- Gözlemin Konusu: “Kaç Yerinden” Metninin İncelenmesi
- Gözlemin Süresi: 40 Dakika
Gözlem Formu Tablosu:
-
Hikâye türüne dair:
- Tespitler: Metin; olay örgüsü, kişi, mekân ve zaman unsurlarını barındıran serim, düğüm ve çözüm bölümlerine sahip bir olay (Maupassant tarzı) hikâyesidir.
- Görüş ve Eleştiriler: Olay akışı sürükleyici olup okuyucuda merak duygusu başarıyla uyandırılmaktadır.
-
Millî Edebiyat Dönemi’nde işlenen konulara dair:
- Tespitler: Vatan sevgisi, savaşın getirdiği yıkımlar, milli bilinç, fedakârlık ve kahramanlık temaları işlenmiştir.
- Görüş ve Eleştiriler: Dönemin sosyal ve siyasal şartlarını yansıtması bakımından tarihsel bilinç kazandırmada oldukça etkilidir.
-
Kaç Yerinden metninde yer verilen disiplinlere dair:
- Tespitler: Metinde Tarih (I. Dünya Savaşı dönemi), Psikoloji (kahramanın ruh hali) ve Sosyoloji (toplumsal yapı) disiplinlerinden faydalanılmıştır.
- Görüş ve Eleştiriler: Disiplinler arası ilişkinin kurguya dâhil edilmesi anlatıma gerçekçilik ve derinlik katmıştır.
-
Ömer Seyfettin’in sanatçılığına/hikâyeciliğine dair:
- Tespitler: Yalın bir dille yazılmış, gerçekçi gözlemlere dayanan, olaya dayalı ve milli duyguları ön plana çıkaran bir anlatıcı tutumu mevcuttur.
- Görüş ve Eleştiriler: Ömer Seyfettin, Türk edebiyatında olay hikâyeciliğinin en başarılı örneklerini sunan öncü bir yazardır.
-
Millî Edebiyat Dönemi’nin dil anlayışına dair:
- Tespitler: Genç Kalemler dergisiyle başlatılan “Yeni Lisan” hareketine uygun olarak İstanbul Türkçesi esas alınmış, sade ve anlaşılır bir dil kullanılmıştır.
- Görüş ve Eleştiriler: Metnin dili, günümüz okuyucusu tarafından da rahatlıkla anlaşılabilecek kadar açık ve akıcıdır.
Gözlem formu metnin türü, teması, disiplinler arası bağı, anlatıcısı ve dönemin dil anlayışı esas alınarak tamamlanmıştır.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 295 · 
Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 297 →