Soru 1
Okuduğunuz şiir hangi kavramların çatışması üzerine kurulmuştur?
Örnek cevap / çözüm yolu
Şiir temel olarak hürriyet (özgürlük), adalet, hak ve vatan kavramları ile zulüm, esaret, haksızlık ve baskı kavramlarının çatışması üzerine kurulmuştur. Şair, hak ve adalet arayışını meşru bir mücadele olarak sunar.
Çözüm kontrolü
Şiirdeki temel zıtlık (çatışma) analiz edilmiş; hürriyet ile zulüm karşıtlığı vurgulanmıştır.
Soru 2
a) Namık Kemal “hürriyet” kavramına nasıl bir anlam yüklemiştir?
b) “Hürriyet” kavramı sizin için neleri ifade ediyor?
Örnek cevap / çözüm yolu
a) Namık Kemal, hürriyeti bireysel bir istek olmanın ötesinde, insan onurunun ve vatanın varlık sebebi olan kutsal bir değer olarak ele almıştır.
b) Hürriyet; bireyin düşüncelerini özgürce ifade edebilmesini, adil bir toplumda yaşayabilmesini ve temel haklarının güvence altında olmasını ifade eder.
Çözüm kontrolü
Her iki alt soru (a ve b) metnin bağlamı ve öğrencinin kişisel çıkarımı çerçevesinde açıklanmıştır.
Soru 3
Şairin tema seçiminde nelerin etkili olduğunu düşünüyorsunuz?
Örnek cevap / çözüm yolu
Şairin yaşadığı Tanzimat Dönemi’nin siyasi ve sosyal koşulları, Osmanlı Devleti’ndeki yenileşme ve adalet arayışları ile Namık Kemal’in “toplum için sanat” anlayışı tema seçiminde etkili olmuştur.
Çözüm kontrolü
Dönemin sosyal ve siyasi ortamı ile şairin edebi anlayışı dikkate alınarak gerekçelendirme yapılmıştır.
Soru 4
Şiirde özgürlük ve adalet vurgusunu hangi beyitlerde yoğun olarak hissettiniz?
Örnek cevap / çözüm yolu
Özellikle “Görüp ahkâm-ı asrı münharif sıdk u selâmetten / Çekildik izzet ü devletle kavgâ-yı hükümetten” ve “Ne efsunkâr idişsin ah ey dîdâr-ı hürriyet / Esîr-i aşkın olduk gerçi kurtulduk esâretten” beyitlerinde özgürlük ve adalet vurgusu öne çıkmaktadır.
Çözüm kontrolü
Şiirdeki özgürlük ve adalet temalı anahtar beyitler gösterilerek açıklanmıştır.
Soru 5
Şairin konuyu ele alış biçimi hakkındaki düşüncelerinizi açıklayınız.
Örnek cevap / çözüm yolu
Namık Kemal konuyu son derece coşkulu, samimi ve epik (destansı) bir edayla ele almıştır. Hürriyet kavramını soyut bir fikir olmaktan çıkarıp uğruna can verilecek bir tutku haline getirmiştir.
Çözüm kontrolü
Şairin üslubu, anlatıcı tutumu ve konuyu işleyiş biçimi değerlendirilmiştir.
Soru 6
Okuduğunuz şiiri bölümlere ayıracak olsanız bunu neye göre yapardınız?
Örnek cevap / çözüm yolu
Şiiri düşünce gelişimine göre bölümlere ayırırdım: Yönetim eleştirisi ve görevden çekilme, hürriyetin kutsallığı ve duyulan özlem, vatan uğruna her türlü zorluğa katlanma kararlılığı.
Çözüm kontrolü
Şiirin tematik akışına göre mantıklı bir bölümleme ölçütü sunulmuştur.
Soru 7
Okuduğunuz şiire estetik değer katan unsurların şiirin etkileyiciliğine katkısı olduğunu düşünüyor musunuz? Açıklayınız.
Örnek cevap / çözüm yolu
Evet, katkısı büyüktür. Şiirde kullanılan aruz ölçüsü, ahenkli redif ve kafiyeler ile hürriyetin sevgilinin yüzüne (“dîdâr-ı hürriyet”) benzetilmesi gibi söz sanatları anlatımı güçlendirmiş ve estetik etkiyi artırmıştır.
Çözüm kontrolü
Ahenk unsurları ve söz sanatlarının estetik ve duygu değerine etkisi açıklanmıştır.
Soru 8
Okuduğunuz şiirde Namık Kemal hangi nazım şeklini kullanmıştır? Şairin bu nazım şeklini seçme sebepleri neler olabilir?
Örnek cevap / çözüm yolu
Namık Kemal kaside nazım şeklini kullanmıştır. Geleneksel kaside biçimini kullanarak divan şiiri geleneğine bağlı okura yeni ve çağdaş fikirleri (hürriyet, adalet) aşılamayı hedeflemiştir.
Çözüm kontrolü
Nazım şekli (kaside) doğru belirtilmiş ve eski biçim ile yeni içeriğin birleştirilme gerekçesi açıklanmıştır.
Soru 9
Hürriyet Kasidesi’nin en çok hangi beyitini beğendiniz? Gerekçesiyle açıklayınız.
Örnek cevap / çözüm yolu
“Ne efsunkâr idişsin ah ey dîdâr-ı hürriyet / Esîr-i aşkın olduk gerçi kurtulduk esâretten” beyitini beğendim. Hürriyeti büyüleyici bir imge olarak sunması ve tutkulu söylemi dolayısıyla etkileyicidir.
Çözüm kontrolü
Beğenilen beyit belirtilmiş ve estetik gerekçesiyle açıklanmıştır.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 268 · 
Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 270 →