Soru 1
Hürriyet Kasidesi’nde geçen kelimelerin bağlamsal anlam tahminleri ve TDK karşılıkları:
- cihân: Evren, dünya.
- bâkî: Kalıcı, sürekli olan.
- menfaat: Çıkar, yarar.
- âli: Yüce, yüksek.
- kıymet: Değer.
- âlem: Evren, dünya.
- şân: Ün, şöhret.
- ulvî: Yüce, yüksek.
- baht: Şans, talih, kader.
- mazlûm: Zulme veya haksızlığa uğramış kimse.
- hürriyet: Özgürlük.
- fâni: Ölümlü, geçici.
- zâlim: Zulmeden, haksızlık eden kimse.
- şöhret: Ün, şan.
- esâret: Tutsaklık, kölelik.
- kadr (kadir): Değer, kıymet, itibar.
Örnek cevap / çözüm yolu
Metindeki bağlamdan hareketle kelimelerin güncel ve edebî anlamları yukarıdaki şekilde tanımlanarak tabloya aktarılır.
Çözüm-kontrol açıklaması
Kelimelerin anlamları TDK Güncel Türkçe Sözlük ve metin içi bağlam temel alınarak kontrol edilmiş ve doğrulanmıştır.
Soru 2
Kelime listesindeki eş ve zıt anlamlı kavramların eşleştirilmesi:
Eş Anlamlı Kelimeler:
- cihân — âlem
- âli — ulvî
- kıymet — kadr (kadir)
- şân — şöhret
Zıt Anlamlı Kelimeler:
- bâkî — fâni
- mazlûm — zâlim
- hürriyet — esâret
Örnek cevap / çözüm yolu
Birinci etkinlikte anlamları belirlenen kelimeler incelenerek eş anlamlılar birinci kutuya, zıt anlamlılar ise ikinci kutuya yazılır.
Çözüm-kontrol açıklaması
Belirlenen ikililer anlamsal yakınlık ve karşıtlık ilişkisi bakımından doğrulanmıştır.
Soru 3
Şiirde eş ve zıt anlamlı kelimelerin sıklıkla kullanılmasının sebebi:
Örnek cevap / çözüm yolu
Eş anlamlı kelimeler duygu ve düşünceyi pekiştirmek, şiirsel ahengi artırmak ve anlama derinlik katmak amacıyla kullanılmıştır. Zıt anlamlı kelimeler ise tezat sanatı aracılığıyla toplumdaki adaletsizlik, haksızlık ve baskı ile özgürlük ve hak arayışı arasındaki karşıtlığı güçlü biçimde vurgulamak için tercih edilmiştir.
Çözüm-kontrol açıklaması
Edebî metinlerde tezat ve yakın anlamlılık, temanın vurgulanması ve ifade gücünün artırılmasında kullanılan temel anlamsal yöntemlerdir.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 267 · 
Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 269 →