Soru 1
Örnek cevap / çözüm yolu
Harnâme metniyle ilgili duygu ve düşüncelerin farklı ölçütler çerçevesinde tabloya aktarılması:
- Evrensellik: Eser, insanoğlunun açgözlülüğü ve hırsı gibi her çağda geçerli olan evrensel bir temayı işlediği için günümüzde de değerini korumaktadır.
- Metin türü ve anlatım: Fabl/mesnevi türünün özelliklerini taşıyan eserde kişileştirme (teşhis) ve konuşturma (intak) gibi söz sanatları ile eleştirel bir bağlam kurulmuştur.
- Çıkarım ve verilmek istenen mesaj: İnsanın kendi konumunu bilmesi ve elindekilerle yetinmesi gerektiği, aşırı hırsın kayıplara yol açabileceği düşüncesi etkileyici şekilde iletilmiştir.
- Anlatıcı ve üslup: Mizahi ve öğretici anlatıcı tutumu, olay örgüsünün akıcılığını ve kavranabilirliğini artırmıştır.
Soru çözümünde metnin tema, tür ve söz sanatları bakımından incelemesi yapılarak tablo tamamlanmıştır.
Soru 2
Örnek cevap / çözüm yolu
Not alarak okuma stratejisinin metni anlamaya ve çözümlemeye katkıları şunlardır:
- Metindeki ana fikir, tema ve kurgusal unsurların daha kolay tespit edilmesini sağlar.
- Okunan metindeki anahtar kelimelerin, olay örgüsünün ve bağlamın zihinde kalıcılığını artırır.
- Anlatıcının bakış açısını, karakter özelliklerini ve metindeki örtük iletileri fark etmeyi kolaylaştırır.
- Okuma sürecini pasif bir eylemden aktif bir çözümleme sürecine dönüştürerek metinden doğru çıkarımlar yapılmasına yardımcı olur.
Metin çözümleme aşamasında not alma tekniğinin sağladığı zihinsel düzenleme açıklanmıştır.
Soru 3
Örnek cevap / çözüm yolu
Harnâme metninin çözüm bölümünün verilen senaryolara göre yeniden kurgulanması:
I. Senaryo: Eşek, bilge eşeğin nasihatini dinleyerek ona uygun davranmıştır.
- Hikâyenin sonu: Eşek, hırsına yenik düşmeyip haline razı olmuş ve yük taşımaya devam etmiştir. Öküzlerin imkanlarına özenmekten vazgeçtiği için sahibinin gazabından ve kulakları ile kuyruğunu kaybetme felaketinden kurtulmuştur.
- Yaşanan değişimin gerekçeleri: Eşeğin bilge eşeğin tecrübesine güvenmesi, kendi gerçekliği ve sınırları ile barışması, hırsın getireceği zararları çıkarım yoluyla kavramış olmasıdır.
II. Senaryo: Eşek, tarladaki ekinleri ses çıkarmadan yemiştir.
- Hikâyenin sonu: Eşek tarladaki ekinleri sessizce yiyip yakalanmadan oradan uzaklaşmıştır. Fiziksel bir ceza almamış fakat haram yoldan beslendiği için sürekli yakalanma korkusu ve tedirginlik içinde yaşamıştır.
- Yaşanan değişimin gerekçeleri: Eşeğin daha kurnaz ve temkinli hareket etmesi, açgözlülük dürtüsünü saklama çabası ve sonuçlarından çekinerek strateji değiştirmesidir.
Verilen iki farklı kurgusal senaryoya uygun biçimde olayların gelişimi ve karakterlerin davranış gerekçeleri açıklanmıştır.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 202 · 
Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 204 →