Soru 1
Aşağıdaki afişi inceleyiniz. Afişten yararlanarak okuyacağınız metnin türü ve içeriğine yönelik tahminlerde bulununuz. Tahminlerinizi arkadaşlarınızla paylaşınız.
Örnek cevap / çözüm yolu
Afişte yer alan “Harnâme”, “Şair: Şeyhî” ifadeleri ve afişteki beyit (“Batıl isteyü hakdan ayrıldum / Boynuz umdum kulakdan ayrıldum”) dikkate alındığında, okunacak metnin türünün divan edebiyatı nazım şekillerinden alegorik mesnevi (fabl niteliğinde hiciv) olduğu anlaşılmaktadır. Metnin içeriğinin ise yük taşımaktan bitkin düşen, öküzlerin rahatına özenip boynuz sahibi olmak isterken elindeki kulağından ve kuyruğundan olan bir eşeğin mizahi ve sembolik hikâyesi olacağı tahmin edilmektedir.
Çözüm ve Kontrol:
- Metin Türü: Klasik Türk edebiyatında aruzla yazılan, manzum anlatıya dayalı mesnevi / fabl örneğidir.
- İçerik ve Tema: Açgözlülük, hırs, kendini tanıma ve kanaatkârlık konuları işlenmektedir.
Soru 2
Öğretmeninizin açıklamaları doğrultusunda millî ve evrensel değerleri tespit etmek amacıyla mesneviyi notlar alarak okuyunuz.
Örnek cevap / çözüm yolu
Okuma sırasında metindeki kültürel unsurlar ile insanlığın ortak değerleri ayrıştırılmalıdır. Metinde yer alan toplumsal eleştiri ve dönemin adalet anlayışı millî/kültürel bağlamı oluştururken; hırsın insanı felakete sürüklemesi, kanaatkârlık, adalet ve kendi sınırlarını bilme gibi mesajlar ise evrensel değerler olarak not edilmelidir.
Çözüm ve Kontrol:
- Millî Değerler: Divan edebiyatı estetiği, klasik Türk adalet ve toplum düzeni anlayışı.
- Evrensel Değerler: Kanaatkâr olma, açgözlülükten kaçınma, başkalarının hakkına tecavüz etmeme.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 185 · 
Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 187 →