Soru 1
Örnek cevap / çözüm yolu
Metin parçalarından hareketle mesnevilerin konuları aşağıdaki gibi belirlenir:
- Vesîletü’n-Necât (Mevlid) — Süleyman Çelebi: Dînî-tasavvufî konu. Parçada Hz. Muhammed’in Miraç mucizesi, Allah katındaki yüce makamı ve kimseye nasip olmayan manevi mevkisi anlatılmaktadır.
- Leylâ ve Mecnûn — Fuzûlî: Aşk konusu. Parçada Mecnûn ile Leylâ’nın sevdası, aşktan doğan ıstırap ve Mecnûn’un aşktaki adanmışlığı işlenmektedir.
- Yûsuf ve Zelîhâ — Şeyyâd Hamza: Dînî kıssa ve aşk konusu. Kur’an-ı Kerim’de geçen Hz. Yûsuf kıssasından hareketle, Hz. Yûsuf’un olağanüstü güzelliği ve saraydaki kadınların bu güzellik karşısındaki hayranlığı ele alınmaktadır.
- İskender-nâme — Ahmedî: Destanî-tarihî ve hamasî (savaş/kahramanlık) konu. Parçada İskender’in Fûr ile mücadelesi, orduların savaşı, akıl ve stratejinin önemi işlenmektedir.
Çıkarım kontrolü: Metinlerde geçen anahtar kelimeler (mi’râc, Leylî/Mecnûn, Yûsuf/Zelhâ, İskender/leşker) eserlerin tür ve konularıyla tam uyumludur.
Soru 2
Örnek cevap / çözüm yolu
Beyit numaralarından faydalanarak yapılan uzunluk tahminleri ve değerlendirme:
- İskender-nâme: Parçada 3020. beyit görülmektedir. Geniş bir tarihî-destanî olay örgüsüne sahip olduğu için binlerce beyitten oluşan çok uzun bir mesnevidir.
- Leylâ ve Mecnûn: Parçada 1412. beyit yer almaktadır. Detaylı bir kurgusal aşk hikâyesi anlattığı için uzun soluklu bir eserdir.
- Yûsuf ve Zelîhâ: Parçada 588. beyit yer almaktadır. Orta uzunlukta bir kıssa/olay mesnevisidir.
- Vesîletü’n-Necât (Mevlid): Parçada 333. beyit görünmektedir. Dinî-öğretici bir mevzu işlendiğinden olay merkezli mesnevilere göre daha kısa tutulmuştur.
Çıkarım kontrolü: Mesnevilerin uzunlukları işlenen konunun niteliğine göre değişir; destanî ve geniş kurgulu aşk mesnevileri çok daha fazla beyit sayısına sahiptir.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 184 · 
Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 186 →