Soru 1
Örnek cevap / çözüm yolu
Divânu Lugâti’t-Türk, 11. yüzyılda Kaşgarlı Mahmud tarafından yazılmış olup Türk dilinin zenginliğini, diyalektlerini ve kültürünü ortaya koyan ilk sözlük ve gramer kitabıdır. Eser, içinde barındırdığı koşuk, sav, sagu örnekleriyle İslamiyet öncesi Türk edebiyatı ile İslamiyet etkisindeki Türk edebiyatı arasındaki geçiş dönemini somutlaştırır. Bu durum, Türk edebiyatının dönemlere ayrılmasında dönüm noktası oluşturur. Ayrıca içerdiği biçim ve içerik özellikleri bakımından ilk edebî ürünleri günümüze taşıdığı için edebî türlerin gelişimini anlamada temel başvuru kaynağıdır.
Soru 2
Örnek cevap / çözüm yolu
Yûsuf Has Hâcip, Kutadgu Bilig adlı eserinde bireyin ve toplumun mutluluğunu sağlamak, adaletli ve ahlaklı bir toplum düzeni kurmak amacıyla erdemli insan modelini çizmiştir. Karahanlılar Dönemi’nde İslam medeniyetiyle bütünleşen Türk toplumuna ahlaki, siyasi ve sosyal bir rehber sunmayı hedeflemiştir. Günümüzde de adalet, liyakat, bilgi ve akıl gibi değerler evrensel geçerliliğini koruduğu için bu öğretilerin günümüz toplumsal yaşamına ve insan ilişkilerine olumlu yansımaları devam etmektedir.
Soru 3
Örnek cevap / çözüm yolu
Ali Şir Nevâyî, Muhâkemetü’l-Lugatayn adlı eserinde Türkçenin Farsçadan kelime kadrosu ve ifade gücü bakımından geri kalmadığını, hatta birçok alanda daha zengin olduğunu kanıtlamayı amaçlamıştır. Dönemin aydınları arasında Farsça yazma eğiliminin yaygın olması karşısında Türk diline olan bağlılığını göstermek, Türk gençlerine ana dillerinin zenginliğini öğretmek ve Çağatay Türkçesini edebî bir dil olarak yükseltmek için bu çalışmayı yapmıştır.
Soru 4
Örnek cevap / çözüm yolu
Metinde Yunus Emre kıtlık sebebiyle başlangıçta dergâha buğday (maddi ihtiyaç) istemek için gelir. Ancak Hacı Bektaş Velî’nin himmet (manevi olgunlaşma ve nasip) teklifi karşısında ilk anda somut ihtiyacına yönelse de sonradan pişman olarak manevi değerlerin ve ahlaki olgunluğun maddi ihtiyaçlardan çok daha kalıcı ve üstün olduğunu anlar. İnsanın yaşamını sürdürmesi için bedeninin maddi ihtiyaçları ne kadar gerekliyse, ruhunun ve karakterinin gelişimi için de manevi değerler ve ahlaki rehberlik o kadar hayati önem taşır.
Soru 5
Örnek cevap / çözüm yolu
Dergâha kırk yıl boyunca sadece doğru, kuru ve düzgün odun taşıması; Yunus Emre’nin doğruluğa, samimiyete, dürüstlüğe, sadakate ve yüksek bir iç disipline sahip olduğunu gösterir. Dergâha eğri odun bile sokmayacak kadar hassas davranması, onun mürşidine olan bağlılığını, nefsini terbiye etme hususundaki kararlılığını ve üstlendiği göreve gösterdiği derin saygıyı simgeler.
Soru 6
Örnek cevap / çözüm yolu
Bu araştırma görevi kapsamında Yunus Emre, Mevlânâ, Hacı Bektaş Velî, Hacı Bayram Velî ve Tapduk Emre’nin Türk-İslam tasavvuf edebiyatındaki yeri araştırılmalı ve panoda şu başlıklar öne çıkarılmalıdır:
- Yunus Emre: Türkçe sevgisi, sade dille yazdığı ilahileri ve insan sevgisini temel alan anlayışı.
- Mevlânâ: Mesnevî ve Dîvân-ı Kebîr adlı eserleriyle evrensel hoşgörü ve tasavvufi aşk düşüncesi.
- Hacı Bektaş Velî: Makâlât eseriyle ahlak, birlik ve toplumsal dayanışma ilkeleri.
- Hacı Bayram Velî: Anadolu’da Türkçe şiirlerle tasavvuf kültürünün ve ahlak anlayışının yaygınlaşmasına katkıları.
- Tapduk Emre: Yunus Emre gibi bir şairi yetiştiren sabır, sadakat ve sebat timsali dergâh geleneği.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 146 · 
Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 148 →