10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 139 Cevapları ve Çözümleri (2025-2026)

Soru 1

Örnek cevap / çözüm yolu

Konuşmacı, kişisel düşüncelerini açıklarken düşünceyi geliştirme yollarından öncelikle örneklendirme, tanımlama ve şiirlerden dizeler aktararak tanık gösterme yöntemlerine başvurmuştur.

Çözüm kontrolü: Konuşmacının düşüncelerini somutlaştırmak için örnek vermesi, kavramları açıklaması ve alıntı dizelerle düşüncesini desteklemesi görsel ve metin bağlamıyla uyumludur.

Soru 2

Örnek cevap / çözüm yolu

Sunucu ile konuşmacı arasında samimi, saygılı, akıcı ve etkili bir iletişim vardır. Sunucunun doğru zamanlamayla yönelttiği sorular, konuşmacının düşüncelerini rahatça ifade etmesine olanak sağlamıştır.

Çözüm kontrolü: Söyleşi türünün gereği olarak taraflar arasında karşılıklı dinleme ve anlaşılır bir iletişim dili korunmuştur.

Soru 3

Örnek cevap / çözüm yolu

Okunan dizeler söyleşinin duygusal ve estetik yönünü güçlendirmiş, anlatımı zenginleştirerek dinleyicinin dikkatini canlı tutmuştur.

Çözüm kontrolü: Konuşma arasında paylaşılan şiir dizeleri (tanık gösterme ve estetik katman) metne akıcılık ve derinlik kazandırır.

Soru 4

Örnek cevap / çözüm yolu

Konuşmacı cevaplarında ağırlıklı olarak açık iletilere yer vermiştir. Çünkü dinleyicinin mesajı net ve doğrudan anlaması amaçlanmıştır. Ancak okunan dizeler vasıtasıyla yer yer örtük iletilere de başvurulmuştur.

Çözüm kontrolü: Bilgilendirici söyleşilerde temel amaç düşünceyi doğrudan aktarmak olduğu için açık ileti esastır; sanatsal ögeler ise örtük anlam taşır.

Soru 5

Örnek cevap / çözüm yolu

Metnin dil ve anlatım/üslup özelliklerine dair çıkarımlar:

  • Anlatım ve İleti: Yalın, duru ve açık bir anlatım hâkimdir. Doğrudan anlatımda açık ileti, dizelerde örtük ileti kullanılmıştır.
  • Öznel/Nesnel Durum: Konuşmacı kendi fikir ve deneyimlerini aktardığı için öznel anlatım ön plandadır.
  • Anlatım Biçimleri: Açıklayıcı ve söyleşmeye bağlı anlatım biçimleri tercih edilmiştir.
  • Düşünceyi Geliştirme Yolları: Örneklendirme, tanımlama ve tanık gösterme kullanılmıştır.
  • Cümle Yapısı ve Söz Varlığı: Anlaşılır, kurallı ve yer yer devrik cümlelerle ritim sağlanmış; Türkçe kelimeler tercih edilerek yabancı ögelerden kaçınılmıştır. Deyim ve ikilemelerle söyleyiş zenginleştirilmiştir.

Çözüm kontrolü: Kutularda listelenen dil ögeleri (açıklık, yalınlık, öznellik, cümle yapısı ve söz varlığı) söyleşi metninin yapısıyla tam olarak örtüşmektedir.


Kitapta kolayca gezin

← Önceki sayfa: 138 · :blue_book: Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 140 →