Soru 1
Aşağıda verilen metin türlerinin edebî (sanatsal) ve öğretici (bilimsel) olarak sınıflandırılması:
Kısa cevap
Edebî Metinler:
- Roman
- Küçürek hikâye
- Mesnevi
- Şiir
- Halk hikâyesi
- Masal
- Manzum hikâye
- Efsane
Öğretici Metinler:
- Mektup
- Günlük
- Otobiyografi
- Haber yazısı
- Anı
- Sohbet
- Röportaj
- Köşe yazısı
Verilen türler edebiyat programındaki temel sınıflandırmaya uygun olarak kurgusal/estetik amaçlı olanlar (edebî) ve bilgi verme/açıklama amaçlı olanlar (öğretici) biçiminde gruplandırılmıştır.
Soru 2
Edebî metinler bölümüne yazılan türlerin ortak özellikleri.
Kısa cevap
- Estetik Amaç: Okurda sanatsal zevk ve heyecan uyandırmak hedeflenir.
- Kurmaca Yapı: Ele alınan konular kurgulanarak (hayal gücüyle) aktarılır.
- Sanatsal Dil: Dil; imgesel, çağrışımsal ve mecazi anlamlarla zenginleştirilerek kullanılır.
- Öznellik: Anlatımda yazarın kişisel dünyası ve duyguları ön plandadır.
Edebî türlerin tamamı kurgusallık ve estetik kaygı içerdiği için bu ortak özelliklerde birleşir.
Soru 3
Öğretici metni edebî metne dönüştürme adımları ve bilgileri gözden geçirme.
Örnek cevap / çözüm yolu
a) Öğretici bir metin edebî metne dönüştürülürken değiştirilecek başlıca unsurlar:
- Dil ve Üslup: Doğrudan ve nesnel anlatım yerine mecazlı, imgesel ve estetik bir dil kullanılır.
- Metnin Amacı: Bilgi verme amacı kaldırılıp yerine duygu ve estetik haz uyandırma amacı koyulur.
- Kurgusallık: Gerçek bilgiler kurgusal bir olay örgüsü veya olay çevresi içinde yeniden yapılandırılır.
- Anlatıcı: Nesnel sunum yerine kurmaca bir anlatıcı ve bakış açısı tercih edilir.
b) Sınıf içi paylaşımlarla öğretici metinlerin açıklayıcı, edebî metinlerin ise duygu ve estetik odaklı yapısı karşılaştırılarak metin türlerine dair bilgiler pekiştirilir ve yapılandırılır.
Metin türlerinin sınırları ve temel nitelikleri açıklanarak çalışma tamamlanır.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 123 · 
Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 125 →