Soru 1
“Döne döne” redifli gazel ile Kaldırımlar şiirini verilen ölçütler doğrultusunda karşılaştırınız.
Örnek cevap / çözüm yolu
- Nazım birimi:
- Gazel: Beyit
- Kaldırımlar: Dörtlük / Bent
- Kullanılan imgeler:
- Gazel: Klasik Divan edebiyatı imgeleri (gül, bülbül, mum, pervane, pervanelerin dönmesi gibi soyut ve geleneksel simgeler).
- Kaldırımlar: Modern edebiyat imgeleri (karanlık sokaklar, ıslak kaldırımlar, simsiyah evler, yalnızlık, gece).
- Tema:
- Gazel: Aşk, tutku, özlem ve keder.
- Kaldırımlar: Yalnızlık, psikolojik buhran, yabancılaşma ve şehirdeki insanın içsel arayışı.
- Edebî dönem:
- Gazel: Divan Edebiyatı
- Kaldırımlar: Cumhuriyet Dönemi Türk Şiiri (Modern Şiir)
Çözüm kontrolü: İki şiir nazım birimi, imge dünyası, işlenen tema ve ait oldukları edebî dönem bakımından karşılaştırılmıştır.
Soru 2
“Döne döne” redifli gazelde imgelerin kullanılma biçimiyle Kaldırımlar şiirinde imgelerin kullanılma biçimi hakkındaki görüşlerinizi yazınız.
Örnek cevap / çözüm yolu
Gazelde imgeler soyut, geleneksel kalıplara (mazmunlara) dayalı ve simgeseldir; şair yerleşik gelenek içindeki imgeleri kendi üslubuyla yeniden üretir. Kaldırımlar şiirinde ise imgeler daha somut, bireysel duygu ve gözlemlere dayanan, özgün ve modern algıya hitap eden biçimde kullanılmıştır.
Çözüm kontrolü: Klasik şiirin mazmun temelli imge yapısı ile modern şiirin özgür ve bireysel imge kullanımı arasındaki fark belirtilmiştir.
Soru 3
Şiirlerde kullanılan söz varlığının günümüzde kullanılıp kullanılmadığı hakkındaki görüşleriniz nelerdir?
Örnek cevap / çözüm yolu
Gazelde kullanılan Osmanlı Türkçesi ve Arapça-Farsça kökenli süslü söz varlığı günümüz günlük konuşma dilinde büyük oranda kullanılmamaktadır. Buna karşılık Kaldırımlar şiirindeki söz varlığı, modern Türkçe ve günlük konuşma diline daha yakın olduğu için günümüzde de rahatça anlaşılmakta ve kullanılmaktadır.
Çözüm kontrolü: Divan şiirinin dili ile Cumhuriyet dönemi şiirinin dili günümüz kullanımı açısından değerlendirilmiştir.
Soru 4
Divan şiiri geleneğinden modern şiir geleneğine kadar devam eden süreçte şiirde değişmeyen unsurlar nelerdir?
Örnek cevap / çözüm yolu
Duygu ve düşünceleri ahenkli bir dille ifade etme amacı, imge ve mecazlardan yararlanma, ahenk unsurlarına (ses tekrarları, ritim) yer verme, insanın temel duygularını (sevgisini, acısını, yalnızlığını, korkusunu) konu edinme gibi temel nitelikler değişmeden devam etmiştir.
Çözüm kontrolü: Şiir sanatının özünü oluşturan insani duygular, estetik anlatım ve imgesel dilin sürekliliği açıklanmıştır.
Soru 5
Divan şiiri geleneğinden modern şiir geleneğine kadar devam eden süreçte şiirde değişen unsurlar nelerdir?
Örnek cevap / çözüm yolu
Nazım birimi (beyitten serbest biçimlere geçiş), ölçü (aruz ölçüsünden hece veya serbest ölçüye geçiş), dil ve üslup (ağır ve kalıplaşmış dilden sade ve özgün dile geçiş), konu çeşitliliği ve geleneksel mazmunların yerini bireysel imgelerin alması değişen temel unsurlardır.
Çözüm kontrolü: Şekil, ölçü, dil anlayışı ve imge yapısındaki tarihsel değişim ifade edilmiştir.
Soru 6
Şiirdeki bu değişikliklerin sebepleri hakkında neler söyleyebilirsiniz?
Örnek cevap / çözüm yolu
Toplumsal ve kültürel yaşamın değişmesi, zihniyet dönüşümleri, Batı edebiyatının etkisi, dilde sadeleşme hareketleri, bireyin modern dünyadaki yalnızlaşması ve şairlerin özgür ifade arayışları şiirdeki bu değişikliklerin temel sebepleridir.
Çözüm kontrolü: Şiirdeki biçim ve içerik dönüşümü toplumsal, kültürel ve düşünsel nedenlerle açıklanmıştır.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 118 · 
Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 120 →