Soru 1
Örnek cevap / çözüm yolu
Durum, Kurum veya Fikrin Adı: Türkistan’dan Türkiye’ye Türk Devlet Yapısı
- Değişenler: İslamiyet’in kabulü ile birlikte hükümdarların “sultan” unvanını kullanmaya başlaması; halifeden meşruiyet alınması; divan teşkilatının genişlemesi ve saray bürokrasisine yeni makamların eklenmesi.
- Değişmeyenler: “Devlet hanedanın ortak malıdır” veraset anlayışı; cihan hâkimiyeti ülküsü; hükümdarın adalet sağlama ve halkı koruma sorumluluğu.
- Değişimin Nedenleri: Türklerin İslamiyet’i kabul etmesi, yerleşik yaşama geçişin hızlanması, Abbasiler ve Fars devlet teşkilatı gelenekleriyle etkileşime girilmesi.
- Değişimin Sonuçları: Devlet teşkilatında kurumsallaşma artmış, hem Türk geleneklerini hem de İslam kurumlarını harmanlayan Türk-İslam devlet yapısı ortaya çıkmıştır.
Birinci formda Türkistan’dan Anadolu’ya uzanan tarihî süreçte Türk devlet teşkilatındaki siyasi ve idari değişim ile köklü geleneklerin sürekliliği neden-sonuç ilişkisi çerçevesinde çözümlenmiştir.
Soru 2
Örnek cevap / çözüm yolu
Durum, Kurum veya Fikrin Adı: Türkistan’dan Türkiye’ye Türk Ordu Teşkilatı
- Değişenler: Geleneksel boy kuvvetlerinin yanında İkta Ordusu ve Gulam sistemine dayalı merkez ordularının kurulması; Türkiye Selçukluları ile birlikte denizcilik (donanma) faaliyetlerinin başlaması.
- Değişmeyenler: Mete Han’dan itibaren uygulanan onlu sistem esaslı hiyerarşik yapı; ordu-millet anlayışı; Türk ordusunun hızlı hareket kabiliyetine dayalı süvari ağırlıklı karakteri.
- Değişimin Nedenleri: Geniş coğrafyalarda kalıcı egemenlik kurma ihtiyacı, savunulması gereken sınırların büyümesi, toprak yönetimiyle asker beslemeyi birleştiren ikta sisteminin uygulanması.
- Değişimin Sonuçları: Anadolu’nun fethi ve yurt tutulması kolaylaşmış, hazineye ek yük getirmeden güçlü ve sürekli bir askerî teşkilatlanma sağlanmıştır.
İkinci formda Türk ordusunun tarihsel süreç içerisindeki askerî yenilikleri, ikta ve gulam sistemlerinin orduya etkisi ve eski Türk askerî kültürünün sürekliliği temel alınarak doldurulmuştur.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 47 ·
Tarih Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 49 →