10. Sınıf Tarih Ders Kitabı Sayfa 38 Cevapları ve Çözümleri (2025-2026)

Soru 1

Karahanlı ve Gazneli devletlerinin yönetim yapılarıyla ilgili benzerlik ve farklılıkları tablonun ilgili alanlarına yazınız.

Örnek cevap / çözüm yolu

Karahanlı Devleti:

  • Benzerlikler: İslamlaşma süreciyle birlikte eski Türk kurultay geleneğinin devamı olan Divan-ı A’lâ (Büyük Divan) yapısını benimsemişlerdir. Devlet işlerini yürütmek için alt divanlar oluşturmuşlar ve merkezi yönetimde vezirlik makamına yer vermişlerdir.
  • Farklılıklar: Karahanlılarda hükümete ve karar organına Meclis-i Âli denmiştir. Vezir için Türkçe kökenli “yuğruş” unvanı kullanılarak Türk devlet geleneğinin sürekliliği korunmuştur.

Gazneli Devleti:

  • Benzerlikler: Merkezi yönetimde karar organı olarak divan teşkilatına ve çeşitli devlet işlerini yürüten alt divanlara yer vermişlerdir. Yönetimde vezirlik makamı mevcuttur.
  • Farklılıklar: Gaznelilerde baş divan “Divan-ı Vezaret” adını almıştır. Başvezir için “hâce-i buzurg” unvanı tercih edilerek farklı medeniyet etkileşimlerinin izleri görülmektedir.

Çözüm Kontrolü: Metindeki görsel ve yazılı kanıtlara dayandığımızda, her iki Türk-İslam devletinde de divan ve vezirlik kurumlarının varlığı ortak yönetim anlayışını (benzerlik); divan isimleri ile vezir unvanlarındaki farklılıklar ise kurumsal çeşitliliği ve değişimi ortaya koymaktadır.


Kitapta kolayca gezin

← Önceki sayfa: 37 · :blue_book: Tarih Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 39 →