Soru 1
Karahanlı ve Gazneli devletlerinin yönetim yapılarıyla ilgili benzerlik ve farklılıkları tablonun ilgili alanlarına yazınız.
Örnek cevap / çözüm yolu
Karahanlı Devleti:
- Benzerlikler: İslamlaşma süreciyle birlikte eski Türk kurultay geleneğinin devamı olan Divan-ı A’lâ (Büyük Divan) yapısını benimsemişlerdir. Devlet işlerini yürütmek için alt divanlar oluşturmuşlar ve merkezi yönetimde vezirlik makamına yer vermişlerdir.
- Farklılıklar: Karahanlılarda hükümete ve karar organına Meclis-i Âli denmiştir. Vezir için Türkçe kökenli “yuğruş” unvanı kullanılarak Türk devlet geleneğinin sürekliliği korunmuştur.
Gazneli Devleti:
- Benzerlikler: Merkezi yönetimde karar organı olarak divan teşkilatına ve çeşitli devlet işlerini yürüten alt divanlara yer vermişlerdir. Yönetimde vezirlik makamı mevcuttur.
- Farklılıklar: Gaznelilerde baş divan “Divan-ı Vezaret” adını almıştır. Başvezir için “hâce-i buzurg” unvanı tercih edilerek farklı medeniyet etkileşimlerinin izleri görülmektedir.
Çözüm Kontrolü: Metindeki görsel ve yazılı kanıtlara dayandığımızda, her iki Türk-İslam devletinde de divan ve vezirlik kurumlarının varlığı ortak yönetim anlayışını (benzerlik); divan isimleri ile vezir unvanlarındaki farklılıklar ise kurumsal çeşitliliği ve değişimi ortaya koymaktadır.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 37 ·
Tarih Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 39 →