Soru 1
Örnek cevap / çözüm yolu
İstanbul İsyanları’nın Nedenleri:
- Merkezi Otoritenin Zayıflaması: Küçük yaşta tahta geçen padişahlar döneminde saray kadınları ve devlet adamlarının yönetime müdahale etmesi.
- Askerî Yapının Bozulması: Kapıkulu Ocağı’na usulsüz alımların yapılması ve geleneksel düzenin bozulmasıyla “Devlet ocak içindir” anlayışının egemen olması.
- Mali Sıkıntılar ve Ekonomik Nedenler: Kapıkulu askerlerinin ulufelerinin (maaşlarının) geç ödenmesi veya ayarı düşürülmüş (zayıf) akçe ile ödenmesi.
- İlmiye Sınıfının Bozulması: Beşik ulemalığı sisteminin yaygınlaşması ve bazı ilmiye mensuplarının kışkırtmalarda bulunması.
İstanbul İsyanları’nın Sonuçları:
- Asayiş ve Düzenin Bozulması: Başkent İstanbul’da can ve mal güvenliği kaybolmuş, toplumsal huzursuzluk artmıştır.
- Merkezi Otoritenin Zarar Görmesi: Yeniçerilerin yönetim üzerindeki baskısı artmış, padişahların ve devlet adamlarının nüfuzu azalmıştır.
- Devlet Adamları ve Padişah Değişiklikleri: II. Osman gibi padişahlar ve çok sayıda devlet adamı isyancılar tarafından tahttan indirilmiş veya öldürülmüştür.
- Islahatların Aksaması: Devlet yapısını düzeltmek amacıyla yapılmak istenen yenilik girişimleri engellenmiş ve ertelenmiştir.
Çözüm kontrolü ve tarihsel analiz
1453-1683 yılları arasındaki İstanbul İsyanları (Kapıkulu İsyanları), merkezî otoritedeki bozulma ile ekonomik yetersizliklerin doğrudan bir neden-sonuç ilişkisi içinde olduğunu gösterir. Başkentte yaşanan bu kalkışmalar, Osmanlı devlet kurumlarındaki çözülmenin ve siyasi istikrarsızlığın somut birer kanıtıdır.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 275 ·
Tarih Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 277 →