10. Sınıf Tarih Ders Kitabı Sayfa 196 Cevapları ve Çözümleri (2025-2026)

Soru 1

Görev: Osmanlı Devleti’nin ilim ve irfan geleneğinin oluşmasında şehir, kurum ve şahsiyetlerin etkisine dair öykü hazırlama ve performans görevi uygulaması.

Örnek cevap / çözüm yolu

Osmanlı ilim ve irfan geleneğini ele alan dijital veya çözümlemeli bir öykü hazırlamak için izlenecek uygulama adımları:

  1. Konu ve Şahsiyet Seçimi: İstanbul, Bursa veya Edirne gibi bir ilim merkezinde geçen; Ali Kuşçu, Molla Fenari veya Akşemseddin gibi bilim insanlarını ve Medrese / Sahn-ı Seman gibi kurumları temel alan bir senaryo belirlenir.
  2. Tarihî Kanıt ve Kaynak Kullanımı: Döneme ait mimari yapılar, yazma eserler ve haritalar incelenerek tarihî gerçekliğe uygun metin ve görsel içerikler toplanır.
  3. Senaryo ve Sunum: İlim geleneğinin değişim ve süreklilik içindeki rolünü vurgulayan yalın bir anlatım metni yazılır, görsel ve ses unsurlarıyla dijital öykü tamamlanarak sınıfta sunulur.

Çözüm kontrolü

Çalışmada şehir (İstanbul/Bursa), kurum (Medrese) ve şahsiyet (Ali Kuşçu vb.) ögelerinin tarihsel bağlamı korunmuş, grup içi iş bölümü ve değerlendirme ölçeklerine uyum sağlanmıştır.

Soru 2

Görev: Osmanlı Devleti’nin 1453-1683 yılları arasındaki önemli siyasi ve askerî mücadelelerini araştırarak cihan devleti olmasındaki etkili olayları belirleme.

Örnek cevap / çözüm yolu

1453-1683 yılları arasında Osmanlı Devleti’nin cihan devleti olmasını sağlayan temel siyasi ve askerî gelişmeler kronolojik olarak şu şekildedir:

  1. İstanbul’un Fethi (1453): Doğu Roma İmparatorluğu sona ermiş, Osmanlı Devleti imparatorluk ve cihan devleti statüsü kazanmıştır.
  2. Çaldıran Muharebesi (1514) ve Mısır Seferi (1516-1517): Doğu Anadolu ve Doğu Akdeniz ticaret yolları hâkimiyet altına alınmış, halifelik Osmanlı’ya geçerek dinî ve siyasi otorite pekişmiştir.
  3. Mohaç Meydan Muharebesi (1526) ve Belgrat’ın Fethi (1521): Orta Avrupa’da Osmanlı siyasi ve askerî üstünlüğü kurulmuştur.
  4. Preveze Deniz Zaferi (1538): Akdeniz Türk gölü hâline gelmiş, denizlerde cihan devleti konumuna ulaşılmıştır.
  5. Zitvatorok Antlaşması (1606) ve II. Viyana Kuşatması (1683): Güç dengelerinin ve sınırların şekillendiği önemli kronolojik dönüm noktalarıdır.

Çözüm kontrolü

Neden-sonuç ilişkisi çerçevesinde 1453-1683 kronolojik aralığındaki fetihler ve siyasi mücadelelerin cihan devleti oluşumundaki rolleri tespit edilmiştir.

Soru 3

Görev: İstanbul’un fethi döneminin koşullarını ve fethi kolaylaştıran savaş araçlarını araştırıp model tasarlama.

Örnek cevap / çözüm yolu

  1. Fethi Kolaylaştıran Savaş Araçları ve Disiplinlerarası İlişki:
    • Şahi Topları: Matematik ve mühendislik hesaplamalarıyla dökülen büyük çaplı toplar, aşılması imkânsız görülen surların yıkılmasında temel rol oynamıştır.
    • Tekerlekli Kuleler ve Haliç’e İndirilen Gemiler: Fizik, mekanik ve mühendislik prensipleri kullanılarak surları aşmak ve abluka kurmak için geliştirilmiştir.
  2. Model Çizimi ve Tasarım: Şahi topu veya tekerlekli kuşatma kulesinin ölçekli çizimi yapılır. Geri dönüşüm malzemeleri (karton, tahta çubuklar, plastik kapaklar) kullanılarak üç boyutlu bir maket inşa edilir.

Çözüm kontrolü

İstanbul’un fethindeki askerî teknoloji; mühendislik, matematik ve sanat boyutlarıyla incelenmiş ve üç boyutlu maket hazırlığı için gerekli adımlar planlanmıştır.


Kitapta kolayca gezin

← Önceki sayfa: 195 · :blue_book: Tarih Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 197 →