Soru 1
Örnek cevap / çözüm yolu
Osmanlı Dönemi’nde tekkeler ve zaviyeler hem sosyal hem de kültürel alanda kapsamlı işlevler üstlenmiştir:
- Sosyal İşlevler: Yol hatları üzerinde, şehir, kasaba ve köylerde kurulan yapılar; yolcuların, dervişlerin ve imkânı olmayan kişilerin yeme, içme ve barınma ihtiyaçlarını ücretsiz karşılayarak birer sosyal yardım ve konaklama merkezi olarak hizmet vermiştir.
- Kültürel ve Eğitsel İşlevler: Zengin kütüphaneleri sayesinde kentlilerin yazılı kültüre, tefsir, hadis ve edebî eserlere erişimini sağlamıştır. Medrese imkânı bulamayan halka mistik ve ahlaki bilgiler sunan yaygın eğitim kurumları işlevi görmüş; şehirlerde ise akademik düzeyde derslerin verildiği, telif eserlerin yazıldığı ilmi merkezler olarak medeniyet birikimine katkıda bulunmuştur.
Çözüm kontrolü
Tarihî kaynak niteliğindeki metinler incelendiğinde; tekkelerin kütüphaneleriyle yazılı kültürü beslediği, vakıf sistemiyle sosyal hizmet sunduğu ve medrese düzeyinde ya da halk eğitimi şeklinde dersler vererek kültürel hayatta doğrudan rol oynadığı kanıtlanmaktadır.
Soru 2
Örnek cevap / çözüm yolu
Osmanlı Devleti’nde şehirlerden en ücra köylere kadar çok sayıda tekke ve zaviye kurulmasının başlıca nedenleri şunlardır:
- Yaygın Eğitim ve Toplumsal Uyum: Medreselerin bulunmadığı kırsal alanlarda ve köylerde halkın eğitim, inanç ve ahlak ihtiyacını karşılayarak toplum genelinde kültürel sürekliliği sağlamak.
- Sosyal Hizmet ve Güvenlik: Ticari yollar ve yerleşim alanlarında vakıflar aracılığıyla gelip geçenlerin barınma ve beslenme gereksinimlerini karşılayıp sosyal dayanışmayı güçlendirmek.
- İlmi ve Tasavvufi Düşünceyi Yaymak: Şehirlerde ve taşrada âlim ve şeyhler vasıtasıyla ilmi faaliyetleri canlı tutmak, İslam medeniyetinin ve irfan geleneğinin geniş kitlelere ulaşmasını sağlamak.
Çözüm kontrolü
Neden-sonuç ilişkisi çerçevesinde değerlendirildiğinde; vakıf sisteminin sağladığı imkânlar ile hem kentsel hem kırsal alandaki eğitim ve sosyal yardım ihtiyacı, bu kurumların coğrafyanın tamamına yayılmasında belirleyici neden olmuştur.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 187 ·
Tarih Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 189 →