10. Sınıf Tarih Ders Kitabı Sayfa 184 Cevapları ve Çözümleri (2025-2026)

Soru 1

Örnek cevap / çözüm yolu

Kuruluş Dönemi’nde Osmanlı şehirlerinde ilmî faaliyetlerin gelişmiş olmasının başlıca nedenleri şunlardır:

  • Selçuklu İlmî Mirası ve Süreklilik: Osmanlı Devleti kurulduğunda, daha önce Selçuklular ve çevredeki İslam medeniyetlerinde var olan ilim kurumları, hocalar ve öğrenciler yavaş yavaş Osmanlı ülkesine geçmiş, böylece köklü bir ilmî birikim ve süreklilik sağlanmıştır.
  • Hükümdarların ve Devlet Adamlarının Teşviki: Orhan Gazi’den itibaren I. Murad, Yıldırım Bayezid, Çelebi Mehmed ve II. Murad gibi padişahların ve devlet adamlarının medreseler kurup vakıflar tahsis ederek âlimleri desteklemesi etkili olmuştur.
  • Nitelikli Âlimlerin Tayin Edilmesi: İznik Medresesi’ne Dâvûd-i Kayserî, Tâceddîn-i Kürdî ve Alâeddîn Ali Esved gibi dönemin tanınmış bilim insanlarının müderris olarak getirilmesi eğitim kalitesini yükseltmiştir.
  • Yeni İlim Merkezlerinin Oluşturulması: Bursa ve Edirne’nin fethi sonrasında açılan yeni medreselerle bu şehirler ilim insanları için cazip birer çekim merkezi hâline getirilmiştir.
  • Özgür ve Hoşgörülü Tartışma Ortamı: Farklı inanç ve düşünceden bilginlerle teolojik ve bilimsel konuların rahatça tartışılabilmesi, kendine güvenen bir kültür ve gelişmiş bir entelektüel ortam yaratmıştır.

Çözüm kontrolü

Görseldeki tarihî metinler incelendiğinde; Selçuklu birikiminin Osmanlıya geçişi, İznik, Bursa ve Edirne’de açılan medreseler, vakıf sistemi ve Orhan Gazi’nin Hristiyan din adamı Palamas ile ulemayı bir araya getiren münazara ortamı bu nedenleri doğrudan kanıtlamaktadır.

Soru 2

Kısa cevap

  1. Osmanlı Devleti, 1331’de açılan İznik Medresesi ile ilk sistemli eğitim kurumunu oluşturmuş ve Dâvûd-i Kayserî gibi seçkin âlimleri müderris tayin ederek ilmî hayatı başlatmıştır.
  2. Bursa ve Edirne’nin fethiyle birlikte kurulan çok sayıda medrese ve sağlanan vakıf imkânları sayesinde bu şehirler dönemin önde gelen cazip ilim merkezleri hâline gelmiştir.
  3. Selçuklu ilmî mirasını devralan Osmanlı şehirlerinde hem dinî ilimler ve münazaralar yürütülmüş hem de bilimsel eserlerin çevirileri yapılarak zengin bir kültürel ortam sağlanmıştır.

Çözüm kontrolü

Yazılan üç cümle, Osmanlı Kuruluş Dönemi’ndeki medreselerin kuruluşunu, şehirlerin ilim merkezine dönüşmesini ve yürütülen ilmî/fikrî faaliyetlerin niteliğini kronolojik ve neden-sonuç ilişkisine uygun şekilde özetlemektedir.


Kitapta kolayca gezin

← Önceki sayfa: 183 · :blue_book: Tarih Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 185 →