Soru 1
Örnek cevap / çözüm yolu
Benzer Özellikler:
- Bütün Türk-İslam devletlerinde medreseler ücretsiz eğitim vermiş, öğrencilerin barınma ve beslenme gibi ihtiyaçları vakıf sistemiyle karşılanmıştır.
- Dini ilimlerin (tefsir, hadis, fıkıh) yanı sıra akli ve müspet ilimler (matematik, tıp, astronomi) birlikte okutulmuştur.
- Devlet yönetimine bürokrat, kadı ve yetişmiş bilim insanı sağlama amacı ortak unsurdur.
Farklı Özellikler:
- Karahanlı Medreseleri: Türk-İslam medrese mimarisinin ve kurumsallaşmasının ilk örneklerini teşkil etmiştir.
- Büyük Selçuklu Medreseleri: Nizamülmülk öncülüğünde kurulan Nizamiye Medreseleri, Bâtınilik propaganda ve tehditlerine karşı devletin fikri savunmasını üstlenmiş ve geniş coğrafyaya yayılmıştır.
- Türkiye Selçuklu Medreseleri: Anadolu’nun İslamlaşması ve Türkleşmesi sürecinde ilim merkezi olmuştur; taş ve çini işçiliğiyle açık/kapalı avlulu mimari modeller geliştirmiştir.
- Osmanlı Medreseleri: Sahn-ı Seman ve Süleymaniye gibi medreselerle ihtisaslaşma ve derece sistemini (haşiye-i tecrid, miftah vb.) kurumsallaştırmış, ilmiye sınıfını doğrudan devlet teşkilatına bağlamıştır.
Bu durum Türk-İslam devlet anlayışında eğitim kurumlarının zamanla ihtiyaca göre geliştiğini ve süreklilik taşıdığını göstermektedir.
Soru 2
Örnek cevap / çözüm yolu
Metinde geçen ifadelere göre haritada işaretlenmesi ve renklendirilmesi gereken bölge, devlet ve şehirler şunlardır:
1. Doğu Kolu (Doğu Güzergâhı):
- Maveraünnehir / Türkistan (Semerkand, Buhara)
- İran (Tebriz, İsfahan)
- Irak (Bağdat)
2. Güney Kolu (Güney Güzergâhı):
- Endülüs (İber Yarımadası / İspanya)
- Kuzey Afrika
- Mısır (Kahire)
- Şam (Suriye bölgesi)
3. İlimlerin Kesişim Noktası ve Merkez:
- Anadolu (İznik, Bursa, Edirne, Konya)
Çözüm Adımları:
- Haritanın sağ kısmındaki Orta Asya (Maveraünnehir/Türkistan), İran ve Irak coğrafyalarını birinci renge boyayıp üzerlerine isimlerini yazınız.
- Haritanın sol ve güney kısmındaki Endülüs, Kuzey Afrika, Mısır ve Şam coğrafyalarını farklı bir renkle boyayıp isimlerini belirtiniz.
- Anadolu bölgesini ve metinde ilk medreselerin kurulduğu belirtilen İznik, Bursa ve Edirne şehirlerini işaretleyip üçüncü bir renkle belirginleştiriniz.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 182 ·
Tarih Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 184 →