Soru 1
Örnek cevap / çözüm yolu
- Devşirme işlemi ihtiyaca göre 8 ile 18 yaş arasındaki Hristiyan tebaanın erkek çocuklarına uygulanır.
- Ailenin tek oğlu devşirilmez; yalnızca birden fazla erkek çocuğu olan ailelerden bir çocuk alınır.
- Devşirilen çocuklar öncelikle Türk-İslam kültürünü, geleneklerini ve Türkçeyi öğrenmeleri amacıyla Anadolu’daki Türk ailelerin yanına verilir.
- Türk ailelerin yanında yetişen gençler daha sonra Acemi Ocağına alınarak askerî eğitime tabi tutulur; yetenekli ve zeki olanlar Enderun Mektebine seçilerek devlet adamı olarak yetiştirilir.
- Öksüz, yetim, köy kethüdasının oğlu, evli, sanat sahibi veya şehirde yaşayan çocuklar devşirme kapsamı dışında tutulur.
Çözüm kontrolü
Devşirme sistemi, Osmanlı Devleti’nin Kapıkulu ordusuna asker ve bürokrasiye yönetici sağlamak amacıyla belirli kanun ve kurallara bağladığı sistemli bir insan kaynağı uygulamasıdır.
Soru 2
Kısa cevap
- Yeniçeri Ocağının kurulması: I. Murad Dönemi
- Devşirme sisteminin uygulanmaya başlanması: I. Murad Dönemi
- Enderunun açılması: II. Murad Dönemi
Çözüm kontrolü
Osmanlı kronolojisinde Kapıkulu sisteminin temelini oluşturan Yeniçeri Ocağı ve Devşirme usulü I. Murad döneminde kurumsallaşmaya başlamış; devlet kademesine üst düzey yönetici yetiştiren Enderun Mektebi ise II. Murad döneminde Edirne’de açılmış ve Fatih Sultan Mehmed döneminde geliştirilmiştir.
Soru 3
Örnek cevap / çözüm yolu
Görselde (Süleymanname minyatürü) devşirme sürecinde görev alan şu devlet görevlileri yer almaktadır:
- Turnacıbaşı ve Yeniçeri Subayları: Çocukların seçimi ve toplanmasından sorumlu olan askerî görevliler.
- Kâtipler (Yazıcılar): Devşirilecek çocukların adını, köyünü, doğum tarihini ve fiziki özelliklerini eşkâl defterine kaydeden sivil devlet memurları.
- Sürü Sürücüleri ve Muhafızlar: Toplanan çocuk grubunu güvenli bir şekilde merkeze götürmekle görevli askerî memurlar.
Çözüm kontrolü
Kaynak F’deki minyatür, Balkanlar’daki devşirme toplama anını kanıtlamaktadır. Masada kayıt tutan figür kâtibi, çocukları inceleyen ve yönlendiren yetkililer ise Yeniçeri Ocağı görevlilerini (turnacıbaşı vb.) göstermektedir.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 149 ·
Tarih Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 151 →