10. Sınıf Tarih Ders Kitabı Sayfa 149 Cevapları ve Çözümleri (2025-2026)

Sayfa rehberi

Bu sayfada Osmanlı Devleti’ndeki Devşirme Sistemi’nin işleyiş aşamaları (5-10. adımlar) kronolojik bir sıra içinde, görsel ve metinsel kanıtlarla açıklanmaktadır:

  • 5. Adım — Duyuru ve Seçim Süreci: Devşirme yapılacak bölgelerde tellallar vasıtasıyla halka duyuru yapılır. Seçim esnasında bölgenin sancak beyi, kadısı, köyün papazı ve tımarlı sipahisi hazır bulunur. Her kırk aileden devşirmeye uygun bir oğlan çocuğu seçilerek kırmızı aba ve külah giydirilir ve başkente gönderilir.
  • 6. Adım — Eşkâl Defterine Kayıt: Merkeze getirilen çocuklar Yeniçeri ağası tarafından kontrol edilir. Çocuğun geldiği yer, nüfus bilgileri ve fiziki özellikleri eşkâl defterlerine ayrıntılı biçimde kaydedilir. Bu uygulama, tarihî kaynak tutma ve kayıt düzeni açısından önemlidir.
  • 7. Adım — Enderun ve Saray Hizmetine Seçim: Çocuklar Müslüman yapıldıktan sonra yeteneklerine göre ayrılır. Zeki ve ahlaklı olanlar padişah onayıyla saray hizmetine alınır. II. Murad Dönemi’nde açılan Enderun Mektebinde sıkı bir eğitimden geçerek veziriazamlığa kadar yükselebilecekleri bürokratik kadrolar için yetiştirilirler.
  • 8. Adım — Türk’e Vermek: Zekâ seviyesi saray hizmeti için ayrılanların dışında kalan devşirme çocuklar, Türk dilini, örf ve âdetlerini öğrenmeleri amacıyla köylerdeki Türk ailelerin yanına gönderilir. Bu aşamaya “Türk’e vermek” denir.
  • 9. Aşama — Acemi Ocağı Eğitimi: Türk ailelerin yanında toplumsal uyum sürecini tamamlayan devşirmeler daha sonra Acemi Ocağına alınır. Burada 3 ila 8 yıl süren disiplinli bir askerî eğitime tabi tutulurlar.
  • 10. Aşama — Bedergâh (Kapıya Çıkma): Acemi Ocağındaki eğitimini başarıyla tamamlayan devşirmeler, “bedergâh” veya “kapıya çıkma” adı verilen resmî törenle mezun edilir. Yeteneklerine göre Kapıkulu ordusuna atanır; Yeniçeri Ocağına seçilenler başlarına ak börk giyerek asıl askerî görevlerine başlarlar.

Bu süreç, Osmanlı devlet teşkilatında liyakat ilkesine dayalı askerî ve idari yönetici yetiştirme mekanizmasının sürekliliğini göstermektedir.


Kitapta kolayca gezin

← Önceki sayfa: 148 · :blue_book: Tarih Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 150 →