10. Sınıf Tarih Ders Kitabı Sayfa 107 Cevapları ve Çözümleri (2025-2026)

Soru 12

Örnek cevap / çözüm yolu

Benzerlikler:

  • Dinin Etkisi: Her iki medeniyette de dini inançlar bilim, eğitim, kültür ve sanat anlayışının şekillenmesinde temel rol oynamıştır.
  • Kurumsallaşma: Eğitim ve bilimin sürdürülmesi için kurumsal yapılar (Türk-İslam dünyasında medreseler, Batı’da manastır okulları ve ilk üniversiteler) oluşturulmuştur.
  • Mimari ve Sanat: Dini ve mimari yapılar (camiler, kervansaraylar, katedraller) toplum hayatının merkezinde yer almıştır.

Farklılıklar:

  • Bilime ve Düşünceye Bakış: Türk-İslam medeniyetinde akli ve nakli ilimler bir arada değerlendirilmiş, bilimsel çalışmalar teşvik edilmiştir. Orta Çağ Batı medeniyetinde ise Katolik Kilisesi’nin skolastik düşünce baskısı bilimsel gelişmeleri kısıtlamıştır.
  • Hoşgörü ve İnsan Anlayışı: Türk-İslam medeniyetinde mutasavvıfların etkisiyle insan sevgisi ve hoşgörü ön plana çıkarken, Orta Çağ Avrupa’sında dogmatik ve katı bir hiyerarşik yapı egemendir.

Çözüm kontrolü: Tabloda Türk-İslam ve Batı medeniyetlerinin ortak ve ayrışan yönleri medeniyet, kültür ve eğitim bağlamında karşılaştırılmıştır.


Soru 13

Kısa cevap

İşaretlenmesi gereken doğru yargılar: A, B, Ç, E

  • A (Doğru): Mevlana, Yunus Emre, Hacı Bektaş Veli ve İbnülarabi gibi mutasavvıflar Anadolu’nun Türkleşmesi ve İslamlaşmasında öncü rol oynamıştır.
  • B (Doğru): Türk-İslam medeniyetinin birikimi Orta Çağ Avrupası’nı bilim ve kültür alanında etkilemiştir.
  • C (Yanlış): Mutasavvıfların etkisi evrenseldir, sadece yaşadıkları coğrafyayla sınırlı kalmamıştır.
  • Ç (Doğru): Dini anlayışlar her iki medeniyette de bilim, eğitim, kültür ve sanata yön vermiştir.
  • D (Yanlış): Üniversitelerin kurulmasıyla kilise baskısı hemen tamamen ortadan kalkmamıştır.
  • E (Doğru): Mimari eserler Anadolu’nun imar edilmesini sağlayarak Türkleşme ve İslamlaşma sürecini desteklemiştir.
  • F (Yanlış): Katolik Kilisesi deneycilik görüşünü desteklememiş, aksine dogmatik düşünceyi savunmuştur.

Çözüm kontrolü: Paragraf ve ünite konularındaki tarihsel kanıtlara göre doğru önermeler belirlenip işaretlenmiştir.


Soru 14

Örnek cevap / çözüm yolu

Medreselerin Anadolu genelindeki yaygın coğrafi dağılımı şu sonuçları doğurmuştur:

  1. Kültürel ve Dini Uyum: Anadolu’nun yeni fethedilen şehirlerinde ve ticaret yolları üzerinde kurulan medreseler, Türk-İslam kültürünün bölgeye hızlı ve kalıcı biçimde yerleşmesini sağlamıştır.
  2. Yönetim ve Hukuk Düzeni: Bu medreselerde yetişen kadılar, müderrisler ve bürokratlar sayesinde bölgede adil bir idari yapı kurulmuş, toplumsal huzur pekiştirilmiştir.
  3. Değişim ve Süreklilik: Medreseler halka ücretsiz eğitim ve kültürel imkânlar sunarak Anadolu’nun etnik ve kültürel yapısının Türk-İslam kimliği kazanmasında temel bir kanıt ve dayanak olmuştur.

Çözüm kontrolü: Medreselerin coğrafi yayılımı ile Anadolu’nun Türkleşme ve İslamlaşma süreci arasındaki neden-sonuç ilişkisi açıklanmıştır.


Kitapta kolayca gezin

← Önceki sayfa: 106 · :blue_book: Tarih Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 108 →