Soru 12
Örnek cevap / çözüm yolu
Benzerlikler:
- Dinin Etkisi: Her iki medeniyette de dini inançlar bilim, eğitim, kültür ve sanat anlayışının şekillenmesinde temel rol oynamıştır.
- Kurumsallaşma: Eğitim ve bilimin sürdürülmesi için kurumsal yapılar (Türk-İslam dünyasında medreseler, Batı’da manastır okulları ve ilk üniversiteler) oluşturulmuştur.
- Mimari ve Sanat: Dini ve mimari yapılar (camiler, kervansaraylar, katedraller) toplum hayatının merkezinde yer almıştır.
Farklılıklar:
- Bilime ve Düşünceye Bakış: Türk-İslam medeniyetinde akli ve nakli ilimler bir arada değerlendirilmiş, bilimsel çalışmalar teşvik edilmiştir. Orta Çağ Batı medeniyetinde ise Katolik Kilisesi’nin skolastik düşünce baskısı bilimsel gelişmeleri kısıtlamıştır.
- Hoşgörü ve İnsan Anlayışı: Türk-İslam medeniyetinde mutasavvıfların etkisiyle insan sevgisi ve hoşgörü ön plana çıkarken, Orta Çağ Avrupa’sında dogmatik ve katı bir hiyerarşik yapı egemendir.
Çözüm kontrolü: Tabloda Türk-İslam ve Batı medeniyetlerinin ortak ve ayrışan yönleri medeniyet, kültür ve eğitim bağlamında karşılaştırılmıştır.
Soru 13
Kısa cevap
İşaretlenmesi gereken doğru yargılar: A, B, Ç, E
- A (Doğru): Mevlana, Yunus Emre, Hacı Bektaş Veli ve İbnülarabi gibi mutasavvıflar Anadolu’nun Türkleşmesi ve İslamlaşmasında öncü rol oynamıştır.
- B (Doğru): Türk-İslam medeniyetinin birikimi Orta Çağ Avrupası’nı bilim ve kültür alanında etkilemiştir.
- C (Yanlış): Mutasavvıfların etkisi evrenseldir, sadece yaşadıkları coğrafyayla sınırlı kalmamıştır.
- Ç (Doğru): Dini anlayışlar her iki medeniyette de bilim, eğitim, kültür ve sanata yön vermiştir.
- D (Yanlış): Üniversitelerin kurulmasıyla kilise baskısı hemen tamamen ortadan kalkmamıştır.
- E (Doğru): Mimari eserler Anadolu’nun imar edilmesini sağlayarak Türkleşme ve İslamlaşma sürecini desteklemiştir.
- F (Yanlış): Katolik Kilisesi deneycilik görüşünü desteklememiş, aksine dogmatik düşünceyi savunmuştur.
Çözüm kontrolü: Paragraf ve ünite konularındaki tarihsel kanıtlara göre doğru önermeler belirlenip işaretlenmiştir.
Soru 14
Örnek cevap / çözüm yolu
Medreselerin Anadolu genelindeki yaygın coğrafi dağılımı şu sonuçları doğurmuştur:
- Kültürel ve Dini Uyum: Anadolu’nun yeni fethedilen şehirlerinde ve ticaret yolları üzerinde kurulan medreseler, Türk-İslam kültürünün bölgeye hızlı ve kalıcı biçimde yerleşmesini sağlamıştır.
- Yönetim ve Hukuk Düzeni: Bu medreselerde yetişen kadılar, müderrisler ve bürokratlar sayesinde bölgede adil bir idari yapı kurulmuş, toplumsal huzur pekiştirilmiştir.
- Değişim ve Süreklilik: Medreseler halka ücretsiz eğitim ve kültürel imkânlar sunarak Anadolu’nun etnik ve kültürel yapısının Türk-İslam kimliği kazanmasında temel bir kanıt ve dayanak olmuştur.
Çözüm kontrolü: Medreselerin coğrafi yayılımı ile Anadolu’nun Türkleşme ve İslamlaşma süreci arasındaki neden-sonuç ilişkisi açıklanmıştır.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 106 ·
Tarih Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 108 →